هواپیماربایی در پرواز دبی ـ تل آویو و فرود در عربستان | حقیقت چه بود؟

به گزارش گزارشِ هنر، پرواز دبی به تل‌آویو صبح امروز به یکی از خبرهای خبرساز منطقه تبدیل شد؛ یک فروند هواپیمای مسافربری شرکت فلای‌دبی که با شماره پرواز FZ1073 از دبی به مقصد فرودگاه بن‌گوریون در نزدیکی تل‌آویو در حرکت بود، پس از ارسال چند کد اضطراری، مسیر خود را تغییر داد و در فرودگاه تبوک عربستان سعودی فرود آمد؛ اتفاقی که در دقایق نخست، گمانه‌زنی درباره هواپیماربایی را به دنبال داشت، اما گزارش‌های بعدی از احتمال درگیری میان دو خلبان حکایت کرد.

پرواز دبی به تل‌آویو چرا ناگهان تغییر مسیر داد؟

پرواز FZ1073 صبح چهارشنبه از فرودگاه بین‌المللی دبی به مقصد تل‌آویو حرکت کرد و قرار بود حدود ساعت ۹:۳۰ به وقت محلی به مقصد برسد. با این حال، در میانه مسیر و هنگامی که هواپیما در محدوده آسمان اردن و سپس عربستان قرار داشت، وضعیت پرواز به شکل غیرمنتظره‌ای تغییر کرد.

بر اساس داده‌های منتشرشده از مسیر پرواز، هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ ابتدا کد ۷۷۰۰ را مخابره کرد؛ کدی که در هوانوردی برای اعلام وضعیت اضطراری عمومی به کار می‌رود. چند دقیقه بعد، کد ۷۵۰۰ ارسال شد؛ کدی که نشان‌دهنده «مداخله غیرقانونی» در هواپیماست و در موارد هواپیماربایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همین تغییر کد باعث شد نگرانی درباره احتمال ربوده شدن هواپیما افزایش پیدا کند.

پس از این رویداد، هواپیما از مسیر اولیه خود منحرف شد و به سمت شمال غرب عربستان رفت. برای مدتی نیز اطلاعات مربوط به موقعیت آن در برخی سامانه‌های عمومی رهگیری پرواز در دسترس نبود؛ موضوعی که بر نگرانی‌ها افزود.

کد ۷۵۰۰ چه معنایی دارد؟

یکی از کلیدواژه‌های اصلی این حادثه کد ۷۵۰۰ هواپیما است. این کد در سامانه پاسخ‌دهنده هواپیما یا ترانسپاندر، برای اعلام «مداخله غیرقانونی» استفاده می‌شود و در شرایطی مانند احتمال هواپیماربایی می‌تواند به مرکز کنترل ترافیک هوایی هشدار دهد.

در مقابل، کد ۷۷۰۰ به معنای یک وضعیت اضطراری عمومی است و لزوما به معنای هواپیماربایی نیست. در این حادثه، ارسال پشت سر هم این دو کد باعث شد مقام‌های اسرائیلی با یک وضعیت امنیتی جدی روبه‌رو شوند و احتمال وجود تهدید علیه هواپیمای مسافربری را بررسی کنند.

جنگنده‌های اسرائیلی برای بررسی پرواز فلای‌دبی به پرواز درآمدند

پس از انتشار گزارش‌ها درباره ارسال کد ۷۵۰۰، نیروهای هوایی رژیم صهیونیستی در حالت آماده‌باش قرار گرفتند و جنگنده‌هایی برای بررسی وضعیت هواپیما به پرواز درآمدند.

اهمیت موضوع برای مقام‌های اسرائیلی از آنجا بیشتر بود که هواپیما در مسیر تل‌آویو قرار داشت و احتمال هواپیماربایی یک هواپیمای مسافربری در نزدیکی حریم هوایی سرزمین‌های اشغالی می‌توانست به یک حادثه امنیتی گسترده تبدیل شود.

در همین زمان، گزارش‌ها از برگزاری رایزنی‌های امنیتی در دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، حکایت داشت. مقام‌های امنیتی اسرائیل وضعیت هواپیما را دنبال کردند تا مشخص شود علت ارسال کد ۷۵۰۰ چه بوده است.

هواپیمای فلای‌دبی در تبوک عربستان فرود آمد

در ادامه، هواپیمای فلای‌دبی مسیر خود را به سمت عربستان تغییر داد و در فرودگاه تبوک به زمین نشست.

این فرود، نقطه مهمی برای روشن شدن ماجرا بود؛ زیرا پس از فرود هواپیما، مقام‌های اسرائیلی اعلام کردند که ارزیابی اولیه نشان می‌دهد حادثه هواپیماربایی نبوده است و مسافران نیز در امنیت هستند. خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده است که دفتر نخست‌وزیری اسرائیل وقوع هواپیماربایی را رد کرده و علت حادثه را درگیری فیزیکی میان خلبانان اعلام کرده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این هواپیما حدود ۱۷۴ سرنشین داشته است. برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز اعلام کرده‌اند که در میان مسافران، ۲۷ کودک حضور داشته‌اند.

دعوای دو خلبان؛ روایت جدید از حادثه پرواز دبی ـ تل‌آویو

با فرود هواپیما در عربستان، روایت مربوط به هواپیماربایی جای خود را به روایت دیگری داد: درگیری میان دو خلبان در کابین.

بر اساس گزارش رویترز، یک مقام اسرائیلی که نامش منتشر نشده است گفته دو خلبان در جریان پرواز با یکدیگر درگیر فیزیکی شده‌اند. گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی نیز این درگیری را علت فعال شدن وضعیت اضطراری عنوان کرده‌اند.

برخی گزارش‌های منتشرشده حتی از درگیری شدید و استفاده از چاقو در کابین سخن گفته‌اند. با این حال، جزئیات این بخش از ماجرا در گزارش‌های مختلف یکسان نیست و برخی منابع هنوز آن را به عنوان ادعای شاهدان یا رسانه‌های عبری مطرح کرده‌اند، نه یک روایت رسمی و کامل از سوی شرکت هواپیمایی یا مقام‌های عربستان سعودی.

همین اختلاف روایت‌ها باعث شده جزئیات دقیق اتفاقی که داخل کابین رخ داده، همچنان در هاله‌ای از ابهام باشد.

تلاش برای سقوط هواپیما؛ روایت جنجالی دیگری که منتشر شد

در کنار روایت درگیری خلبانان، برخی رسانه‌های اسرائیلی روایت دیگری را نیز مطرح کرده‌اند؛ بر اساس این ادعا، یکی از خلبانان تلاش کرده است کنترل هواپیما را به شکلی خطرناک تغییر دهد و خلبان دیگر برای جلوگیری از این اقدام با او درگیر شده است.

برخی گزارش‌ها حتی از احتمال اقدام عمدی برای سقوط هواپیما سخن گفته‌اند و به تغییر ارتفاع شدید هواپیما اشاره کرده‌اند. با این حال، این بخش از ماجرا در سطح ادعاهای رسانه‌ای قرار دارد و برای نسبت دادن قطعی آن به یکی از خلبانان، نیاز به اطلاعات رسمی و بررسی داده‌های پروازی و ثبت‌شده در کابین وجود دارد.

به همین دلیل، میان دو موضوع باید تفاوت گذاشت: وقوع وضعیت اضطراری و فرود هواپیما در عربستان تأیید شده است، اما علت دقیق درگیری و انگیزه احتمالی خلبانان هنوز نیازمند بررسی است.

روایت مسافران از درگیری داخل هواپیما

در همین حال، برخی رسانه‌ها به نقل از مسافران حاضر در پرواز، روایت‌هایی درباره شنیده شدن فریاد در کابین و وقوع درگیری منتشر کرده‌اند.

بر اساس یکی از این روایت‌ها، مسافران متوجه بروز درگیری در بخش جلویی هواپیما شده‌اند و پس از باز شدن در کابین، صحنه‌ای آشفته را مشاهده کرده‌اند. گزارش‌هایی نیز درباره دخالت مسافران و خدمه برای کنترل وضعیت منتشر شده است.

با این حال، درباره جزئیات این روایت‌ها نیز باید میان گفته‌های مسافران و اطلاعات رسمی تمایز قائل شد؛ زیرا هنوز گزارش جامع و رسمی از سوی شرکت فلای‌دبی درباره تمام جزئیات حادثه منتشر نشده است. برخی منابع نیز تاکید کرده‌اند که تحقیقات درباره علت دقیق فعال شدن کدهای اضطراری ادامه دارد.

آیا هواپیماربایی پرواز دبی ـ تل‌آویو منتفی شد؟

در حال حاضر، مهم‌ترین پاسخ این است که مقام‌های اسرائیلی هواپیماربایی را علت حادثه نمی‌دانند. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل پس از فرود هواپیما در تبوک اعلام کرد این رویداد هواپیماربایی نبوده است. رویترز نیز همین ارزیابی را گزارش کرده است، البته سابقه این منابع نشان داده است که بارها دروغ گفته و اطلاعات خلاف واقع منتشر کرده‌اند!

با این حال، علت مطرح شدن احتمال هواپیماربایی روشن است: هواپیما در مسیر تل‌آویو قرار داشت، ابتدا کد اضطراری ۷۷۰۰ و سپس کد ۷۵۰۰ را ارسال کرد، مسیر خود را تغییر داد و برای مدتی ارتباط یا اطلاعات رهگیری آن با اختلال همراه شد. مجموعه این اتفاق‌ها برای نهادهای امنیتی اسرائیل کافی بود تا احتمال یک حادثه امنیتی جدی را بررسی کنند.

ماجرای پرواز فلای‌دبی چه زمانی روشن می‌شود؟

حادثه پرواز دبی به تل‌آویو اکنون از مرحله هشدار اولیه عبور کرده، اما پرسش‌های مهمی همچنان باقی است؛ از جمله اینکه چه کسی کد ۷۵۰۰ را فعال کرده، چه اتفاقی میان خلبانان رخ داده، دلیل تغییر مسیر هواپیما چه بوده و چرا هواپیما برای فرود به تبوک منتقل شده است.

بررسی ضبط‌کننده صدای کابین، داده‌های پروازی، گزارش خدمه و اظهارات خلبانان می‌تواند تصویر دقیق‌تری از دقایق پرتنش این پرواز ارائه کند.

آنچه تاکنون مشخص است این است که هواپیمای فلای‌دبی در مسیر دبی به تل‌آویو با یک وضعیت اضطراری روبه‌رو شد، کد ۷۵۰۰ را که نشانه مداخله غیرقانونی است ارسال کرد، به سمت عربستان تغییر مسیر داد و در تبوک فرود آمد؛ اما ارزیابی مقام‌های اسرائیلی وقوع هواپیماربایی را رد می‌کند و گزارش‌ها، درگیری میان دو خلبان را عامل اصلی این وضعیت معرفی می‌کنند.

در نتیجه، ماجرایی که در دقایق نخست به عنوان احتمال هواپیماربایی پرواز دبی ـ تل‌آویو در صدر اخبار قرار گرفت، پس از فرود هواپیما در عربستان وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ مرحله‌ای که در آن، به جای یک هواپیماربایی سازمان‌یافته، گزارش‌ها از یک درگیری در کابین خلبان حکایت دارند، هرچند جزئیات نهایی حادثه هنوز باید از سوی مراجع رسمی روشن شود.