ماست هم میتواند دندانها را خراب کند
سلامت نیوز نوشت: وقتی صحبت از سلامت دندانها میشود، معمولاً آبنبات، نوشابه و سایر خوراکیهای شیرین از متهمان اصلی پوسیدگی دندان هستند؛ اما دندانپزشکان میگویند یک خوراکی که بسیاری از افراد آن را...
سلامت نیوز نوشت: وقتی صحبت از سلامت دندانها میشود، معمولاً آبنبات، نوشابه و سایر خوراکیهای شیرین از متهمان اصلی پوسیدگی دندان هستند؛ اما دندانپزشکان میگویند یک خوراکی که بسیاری از افراد آن را سالم و مفید میدانند نیز میتواند، بسته به نوع و شیوه مصرف، برای دندانها مشکلساز شود: ماست.
ماست بهطور کلی یک میانوعده مغذی محسوب میشود و میتواند پروتئین، کلسیم و مواد مغذی دیگری در اختیار بدن قرار دهد. با این حال، همه انواع ماست از نظر سلامت دهان و دندان یکسان نیستند و برخی انواع آن، بهویژه ماستهای حاوی قند افزوده، میتوانند خطر آسیب به مینای دندان را افزایش دهند.
قند ماست چگونه میتواند به دندان آسیب بزند؟
به گفته «لیِل گرینباوم»، دندانپزشک کودکان، اگرچه ماست در مجموع یک میانوعده سالم محسوب میشود، اما برخی ویژگیهای آن میتواند بر سلامت دندانها تأثیر منفی بگذارد.
یکی از مهمترین عوامل، قند موجود در ماست است. باکتریهای موجود در دهان از قند تغذیه میکنند و در جریان این فرایند اسید تولید میشود. افزایش اسیدیته محیط دهان میتواند باعث شود مواد معدنی از سطح مینای دندان خارج شوند.
«جاناتان ریشتر»، متخصص بیماریهای لثه و پروتزهای دندانی، توضیح میدهد که وقتی محیط اطراف دندان به اندازه کافی اسیدی شود، مواد معدنی میتوانند از سطح مینای دندان خارج شوند. تکرار این مواجهه اسیدی در طول زمان میتواند به دمینرالیزه شدن مینا و در نهایت فرسایش آن منجر شود.
بنابراین، مسئله فقط این نیست که فرد چه مقدار ماست میخورد؛ بلکه نوع ماست، میزان قند موجود در آن، دفعات مصرف و نحوه خوردن آن نیز اهمیت دارد.
کدام ماستها برای دندانها نامناسبترند؟
به گفته متخصصان، ماستهای طعمدار و شیرینشده، ماستهای میوهای که میوه یا سس شیرین در کف ظرف دارند، ماستهای کیسهای و قابلنوشیدن میتوانند به دلیل داشتن قند افزوده، گزینههای نامناسبتری برای سلامت دندان باشند.
همچنین افزودنیهایی مانند گرانولا، مربا و برخی مواد شیرینکننده میتوانند مشکل را تشدید کنند. بعضی از این مواد به سطح دندان میچسبند و باعث میشوند دندانها برای مدت طولانیتری در معرض قند و محیط اسیدی قرار بگیرند.
در مقابل، ماست ساده و بدون شکر افزوده، بهویژه ماست یونانی ساده، انتخاب مناسبتری است. محصولات لبنی حاوی کلسیم، فسفر و پروتئینهایی مانند کازئین هستند که میتوانند به محافظت از مینای دندان کمک کنند.
به همین دلیل، متخصصان توصیه میکنند به جای انتخاب ماستهای طعمدار و شیرین، از ماست ساده استفاده شود و برای ایجاد طعم شیرینتر، در صورت تمایل، میوه کامل به آن اضافه شود.
باید ماست را از رژیم غذایی حذف کرد؟
خیر. متخصصان تأکید میکنند که این یافتهها به معنای حذف ماست از رژیم غذایی نیست.
اثر ماست بر سلامت دندانها به عوامل مختلفی از جمله نوع محصول، مقدار قند، دفعات مصرف و نحوه خوردن آن بستگی دارد. در واقع، مشکل اصلی بیشتر متوجه مصرف مکرر ماستهای شیرینشده و قرار گرفتن مداوم دندانها در معرض قند است، نه مصرف متعادل ماست ساده.
حتی برخی شواهد پژوهشی، مصرف ماست و سایر محصولات لبنی را با سلامت بهتر دهان و دندان مرتبط دانستهاند؛ بنابراین نمیتوان ماست را بهطور کلی یک ماده غذایی آسیبرسان برای دندانها دانست.
چگونه بعد از خوردن ماست از دندانها محافظت کنیم؟
متخصصان برای کاهش احتمال آسیب به دندانها چند توصیه ساده دارند:
ماست را در دهان نگه ندارید. بهتر است آن را ببلعید و از نگه داشتن یا چرخاندن ماست در دهان خودداری کنید.
پس از خوردن ماست دهان را با آب بشویید. این کار میتواند به پاک شدن باقیمانده مواد غذایی و کاهش اثر اسیدها کمک کند.
آدامس بدون قند بجوید. بهویژه آدامس حاوی زایلیتول میتواند با تحریک ترشح بزاق به پاک شدن مواد غذایی، خنثی شدن اسیدها و بازگشت کلسیم و فسفات به سطح دندان کمک کند.
بلافاصله مسواک نزنید. متخصصان توصیه میکنند حدود ۳۰ دقیقه پس از خوردن ماست صبر کنید و سپس مسواک بزنید؛ بهخصوص زمانی که محیط دهان اسیدی شده است.
دفعات مصرف را کاهش دهید. بهتر است یک وعده ماست در کنار یک وعده غذایی مصرف شود، نه اینکه فرد ماست را در طول چند ساعت بهطور مداوم و در حجمهای کوچک مصرف کند. تماس مکرر دندانها با قند و اسید میتواند خطر آسیب به مینای دندان را افزایش دهد.
همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک اهمیت دارد. افرادی که بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند نیز ممکن است به استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید نیاز داشته باشند.
ماست دشمن دندانها نیست
در نهایت، متخصصان تأکید میکنند که لازم نیست برای محافظت از دندانها ماست را کنار بگذارید. نکته مهم این است که نوع مناسب ماست انتخاب شود و شیوه مصرف آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
ماست ساده و بدون شکر افزوده میتواند انتخاب مناسبتری باشد، در حالی که مصرف مکرر ماستهای شیرین، طعمدار و نوشیدنی ممکن است دندانها را بیشتر در معرض قند و اسید قرار دهد.
بنابراین، مسئله «خوب یا بد بودن ماست» نیست؛ بلکه نوع ماست، مقدار قند، دفعات مصرف و نحوه خوردن آن تعیین میکند که این میانوعده تا چه اندازه برای سلامت دندانها مناسب باشد.