امکان کاهش یا افزایش سن شناسنامه‌ای وجود دارد؟

بر اساس قانون «حفظ و اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها» مصوب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۷، اصلاح تاریخ تولد در اسناد سجلی تنها یک بار در طول عمر افراد امکان‌پذیر است. این تغییر صرفاً در شرایطی انجام می‌شود که اختلاف سن واقعی با سن مندرج در شناسنامه بیش از پنج سال بوده و به تأیید کمیسیون ویژه تشخیص سن برسد.

مطابق این قانون، کمیسیون تشخیص سن مرکب از قاضی دادگاه صالحه به‌عنوان رئیس، فرماندار یا بخشدار، رئیس اداره ثبت احوال محل، پزشک منتخب سازمان بهداری استان و رئیس شورای اسلامی شهر یا بخش محل صدور شناسنامه تشکیل می‌شود. تصمیمات این کمیسیون قطعی بوده و قابل اعتراض نیست.

شرایط متقاضیان

افراد بالای ۱۸ سال، اشخاص زیر ۱۸ سال دارای حکم رشد، همچنین پدر یا جد پدری برای فرزندان زیر ۱۸ سال و نیز قیم یا وصی قانونی می‌توانند برای اصلاح تاریخ تولد اقدام کنند.

مدارک مورد نیاز

از مهم‌ترین مدارک لازم برای ثبت درخواست می‌توان به فرم مخصوص (شماره ۸)، اصل و تصویر شناسنامه عکس‌دار، یک قطعه عکس جدید، حکم رشد برای افراد زیر ۱۸ سال و مدارک قانونی قیم یا وصی اشاره کرد. پرداخت هزینه طبق تعرفه جاری نیز الزامی است.

مراحل رسیدگی

متقاضی پس از ارائه مدارک در دبیرخانه کمیسیون ثبت احوال محل صدور شناسنامه، تاریخ تشکیل جلسه رسیدگی را دریافت می‌کند. حضور شخص متقاضی یا نماینده قانونی در جلسه الزامی است و در صورت نیاز، کمیسیون می‌تواند وی را برای معاینه و تعیین دقیق سن به پزشکی قانونی معرفی کند.

در صورت تأیید کمیسیون، تغییر تاریخ تولد در اسناد سجلی و شناسنامه اعمال می‌شود. اما اگر کمیسیون با درخواست مخالفت کند، متقاضی حق ارائه درخواست مجدد نخواهد داشت.

صلاحیت کمیسیون

کمیسیون تشخیص سن صلاحیت رسیدگی به افزایش یا کاهش سن بیش از پنج سال را دارد. متقاضیان می‌توانند درخواست خود را به ثبت احوال محل سکونت تحویل دهند تا پس از بررسی، به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه ارسال شود. همچنین، درخواست اشخاصی که اسناد سجلی آنان از نمایندگی‌های جمهوری اسلامی در خارج از کشور صادر شده باشد، در دبیرخانه کمیسیون تشخیص سن مستقر در اداره کل ثبت احوال استان تهران بررسی خواهد شد.