پاسخ به یک سوال مهم؛ دهانشویه میتواند جای مسواک را بگیرد؟
همشهری آنلاین نوشت: خیلی از ما شبها وقتی حوصله مسواک زدن نداریم، محلول دهانشویه را در دهان میچرخانیم و تصورمان این است که با چند ثانیه قرقره کردن دهانشویه، دندانهایمان تمیز و ضدعفونی شدند و دیگر...
همشهری آنلاین نوشت: خیلی از ما شبها وقتی حوصله مسواک زدن نداریم، محلول دهانشویه را در دهان میچرخانیم و تصورمان این است که با چند ثانیه قرقره کردن دهانشویه، دندانهایمان تمیز و ضدعفونی شدند و دیگر به مسواک نیازی نیست. خیلیها هم صبحها که وقت کمی دارند، دهانشویه را به جای مسواک استفاده میکنند. اما آیا دهانشویه میتواند جای مسواک را بگیرد و همان کاری را برای دندانها انجام دهد که مسواک میکند؟
دهانشویه پاککننده دندان نیست
دکتر شهرام مُشرّفیان، متخصص دندانپزشک میگوید: «دهانشویه هیچوقت نمیتواند جایگزین مسواک شود. کمککننده هستند، اما جای مسواک را نمیگیرند.»
او درباره علت این موضوع توضیح میدهد: «دلیل این تفاوت به ماهیت پلاک دندانی برمیگردد؛ روی دندانها به طور مداوم یک لایه میکروبی تشکیل میشود که به سطح دندان میچسبد که فقط مسواک با حرکت مکانیکی خود میتواند این لایه را از سطح دندان جدا کند. دهانشویه اما حرکت مکانیکی ندارد که پلاک چسبیده به دندان را پاک کند.»
به گفته مشرفیان، «دهانشویهها حاوی ترکیبات ضدمیکروبی هستند که میتوانند به کاهش میکروبهای مضر و بهبود شرایط محیط دهان کمک کنند، اما جایگزین مسواک نمیشوند. بنابراین این موضوع نباید به یک عادت روزانه تبدیل شود.»
توصیه عمومی این است که دندانها را ۲ بار در روز و هر بار حدود ۲ دقیقه با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنیم. یکی از این نوبتها قبل از خواب شب است. چراکه همان طور که دکتر مشرفیان عنوان کرد، در طول روز پلاک روی دندانها تجمع پیدا کرده و پیش از خواب فرصت مناسبی برای پاککردن آن است. اگر این لایه روی دندان باقی بماند، باکتریهای موجود در آن میتوانند در ایجاد پوسیدگی و بیماریهای لثه نقش داشته باشند. بیماری لثه نیز با تجمع پلاک و پاکنشدن منظم آن ارتباط دارد.
صبحها چطور؟
صبحها نیز دهانشویه میتواند یک مرحله کمکی در برنامه بهداشت دهان باشد، اما جای مسواک صبحگاهی را نمیگیرد. خمیردندان فلورایددار علاوه بر کمک به پاککردن پلاک، فلوراید را در اختیار دندان قرار میدهد و به پیشگیری از پوسیدگی کمک میکند. به همین دلیل، استفاده از دهانشویه بهجای مسواک صبحگاهی، حتی اگر دهانشویه حاوی فلوراید یا ترکیبات ضدباکتری باشد، جایگزین مناسبی برای مسواک نیست.
دهانشویه را بلافاصله بعد از مسواک استفاده کنیم؟
آیا میتوانیم دهانشویه را بلافاصله بعد از مسواک استفاده کنیم یا بین مسواکزدن دندانها و استفاده از محلول دهانشویه باید فاصلهای باشد؟ دکتر مشرفیان در این باره توضیح میدهد: «استفاده از دهانشویه بعد از مسواک کاملا بدون اشکال و بلامانع است و بلافاصله بعد از مسواک میشود دهانشویه استفاده کرد. اما بعد از استفاده از دهانشویه بهتر است دهان خود را نشوییم و حداقل تا نیم ساعت آب هم نخوریم تا دهانشویه کاملا اثر کند.»
مشرفیان اضافه میکند: «فقط این نکته را باید درباره دهانشویهها بدانیم که به طور کلی دو نوع دهانشویه داریم؛ یک سری بیشتر برای سلامت دندانها کاربرد دارند و یک سری برای سلامت لثهها. برای کودکان که عمدتاً مشکل پوسیدگی دندان دارند، دهانشویههای حاوی فلوراید تجویز و توصیه میشود. اما برای بزرگسالان که مشکلات لثه در آنها شایعتر است، دهانشویههای حاوی کلرهگزیدین که برای کمک به سلامت لثهها است، بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند.»
دهانشویه الکلی بهتر است یا بدون الکل؟
روی بسیاری از محصولات دهانشویه، عبارت «بدون الکل» دیده میشود، اما صرف وجود یا نبود الکل به تنهایی معیار مناسبی برای انتخاب دهانشویه نیست. مهمتر از آن، این است که محصول چه ماده مؤثری دارد و برای چه هدفی تولید شده است.
دکتر مشرفیان در این رابطه میگوید: «ما انواع مختلفی از دهانشویهها داریم؛ هم انواع الکلی و هم غیرالکلی. هرکدام مزایا و معایب خودشان را دارند و برای اهداف مختلفی تولید شدهاند. درمجموع باید با توجه به نیاز فردی، دهانشویه مناسب را انتخاب کنیم. باید دید «هدف استفاده از دهانشویه» چیست. با توجه به هدف فرد که میتواند پیشگیری از پوسیدگی دندانها، کنترل التهاب لثه، کاهش بوی بد دهان یا موارد دیگر باشد، میتوان محصول مناسب را انتخاب کرد.»