سمندر جویباری ایران، دوزیست کمیاب جنگل‌های هیرکانی

به گزارش اطلاعات آنلاین ـ این دوزیست دارای سری بزرگ و پهن است که به طرف گردن به تدریج فشرده می ‌شود. اندام‌ های حرکتی قوی دارد که چهار انگشت بدون ناخن در دست ‌ها و پاها دیده می ‌شود. دم پهن و از طرفین فشرده است و یک ستیغ پشتی در ناحیه فوقانی دارد که این ستیغ در تمامی طول دم امتداد می ‌یابد. لبه انتهایی دم گرد شده است.

ناحیه پشتی قهوه ای تیره یا روشن و گاهی مایل به زرد ولی ناحیه زیرین بدن و پهلوها روشن‌ تر و اغلب مایل به صورتی یا زرد است. طول بدن از نوک پوزه تا انتهای دم حداکثر تا ۲۰ سانتی متر در نمونه ‌های بالغ می ‌رسد. زیستگاه این گونه در جویبارها و غارهای رودخانه ای جنگل های هیرکانی در دامنه ‌های شمالی رشته کوه ‌های البرز است. سمندرهای نابالغ را لارو میی نامند زیرا مانند سایر دوزیستان نظیر قورباغه ‌ها دارای دگردیسی هستند.

از بی مهرگان آبزی و گاهی مهره داران کوچک تغذیه می کند.

سمندر جویباری ایران در حال حاضر جمعیت بسیار اندک دارد و هر گونه ایجاد تغییرات ناچیز در زیستگاه، صید یا بی توجهی در حفاظت آن منجر به نابودی کامل این گونه می شود.

این گونه در فهرست قرمز «اتحادیه بین ‌المللی حفاظت از طبیعت» یا IUCN قرار دارد و از نظر زیستی در آسیب پذیری یا «Vu» فهرست بندی شده است.

سمندر جویباری ایران با نام علمی Paradactylodon persicus متعلق به خانواده «سمندرهای آسیایی» یا Hynobiidae است که در رده دوزیستان (Amphibia) و راسته دوزیستان دم دار (Caudata) طبقه بندی می ‌شود.

*عکس از: مرتضی جوهری