بحران کمرشکن هرمز برای ابر نفتکش‌ها؛ هزینه حمل نفت ۸ برابر شد

به گزارش گزارشِ هنر، روزنامه برخط «IBTimes» مستقر در منهتن آمریکا در گزارشی نوشت: به‌دنبال اختلالات ایجادشده در تنگه هرمز(که به دست ایران بسته شده)، هزینه جابه‌جایی نفت در سراسر جهان به سطوحی بی‌سابقه رسیده؛ اختلالاتی که مسیرهای سنتی کشتیرانی را به‌هم ریخته، دسترسی به نفتکش‌ها را محدود کرده و لایه جدیدی از هزینه را به قیمت‌های بالای کنونی نفت خام افزوده است.

به نوشته این رسانه و براساس داده‌های شرکت خدمات مالی بورس بالتیک مستقر در لندن، اجاره یک ابرنفتکش «VLCC» برای انتقال نفت آمریکا به آسیا اکنون حدود ۷۷ میلیون دلار هزینه دارد؛ در حالی که متوسط این هزینه در سال ۲۰۲۵ تنها ۹.۲ میلیون دلار بود. این یعنی هزینه حمل‌ونقل بیش از هشت برابر شده است.

این افزایش بدین معناست که هزینه حمل‌ونقل به‌تنهایی می‌تواند تا زمان رسیدن نفت به پالایشگاه، هزینه واقعی هر بشکه را به شکل چشمگیری افزایش دهد. یک نفتکش غول‌پیکر به طور معمول حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام حمل می‌کند. با نرخ فعلی حمل ۷۷ میلیون دلاری، هزینه حمل‌ونقل برای محموله‌ای که از آمریکا به آسیا ارسال می‌شود، تقریبا ۳۸.۵۰ دلار به ازای هر بشکه به هزینه نفت اضافه می‌کند.

با توجه به اینکه قیمت نفت در معاملات آتی بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه قرار دارد، بنابراین پیش از احتساب سایر هزینه‌های رساندن نفت خام به مقصد نهایی، هزینه حمل‌ونقل می‌تواند حدود ۴۰ درصد دیگر به قیمت اعلام‌شده نفت اضافه کند.

این جهش هزینه یکی دیگر از پیامدهای جنگ ایران و اختلال ناشی از آن در تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز است؛ آبراهی که یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود.

این آبراه باریک، خلیج فارس را به دریای عمان و دریای عرب متصل می‌کند و به همین دلیل، مسیر حیاتی صادرات نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) تولیدکنندگان بزرگ خاورمیانه است.

گرچه (به ادعای آمریکا) جریان صادرات نفت منطقه در هفته‌های اخیر تا حدی بهبود یافته، بازار نفتکش‌ها به هیچ‌وجه به شرایط پیش از جنگ بازنگشته است. انتقال نفت خام از خاورمیانه پیچیده‌تر شده و زمان بیشتری می‌طلبد و معامله‌گران و شرکت‌های حمل‌ونقل نفت مجبور شده‌اند تا مسیرها، برنامه‌های زمانی و شیوه‌های بارگیری خود را تغییر دهند.

مسافت‌ها و سفرهای طولانی‌تر عملا نفتکش‌ها را برای مدت بیشتری از ناوگان در دسترس جهانی خارج می‌کنند و به کمبود ظرفیت قابل‌استفاده نفتکش‌ها دامن می‌زنند؛ حتی اگر تعداد کل نفتکش‌های موجود در جهان کاهش نیافته باشد.

این کمبود، نرخ حمل‌ونقل را به‌شدت افزایش داده و پیامدهای این وضعیت بسیار فراتر از خلیج فارس گسترش یافته‌ است. پالایشگاه‌هایی که برای جبران کمبود نفت به‌دنبال خرید محموله‌هایی از آمریکا، غرب آفریقا و دیگر مناطق تولیدکننده هستند، اکنون برای دسترسی به نفتکش‌های قادر به طی کردن مسیرهای طولانی‌تر، با یکدیگر رقابت می‌کنند.

به طور همزمان، افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل، مزیت رقابتی نفت خام تولیدکنندگان دورتر از بازارهای اصلی آسیا را کاهش داده است. در غرب آفریقا، برخی صادرکنندگان برای جبران هزینه اضافی حمل نفت تا پالایشگاه‌های خریداران، ناچار شده‌اند در مبدا صادرات تخفیف بدهند.

قراردادهای آتی شاخص‌هایی همچون برنت و وست تگزاس اینترمیدیت، به طور معمول معیار مناسبی برای سنجش کلی قیمت نفت هستند، اما قیمت نفت را عمدتا در مبدا صادرات یا حوالی آن نشان می‌دهند. به همین دلیل، هزینه واقعی حمل محموله‌های نفتی در مسافت‌های چند هزار کیلومتری، به‌ویژه در بازار نفتکش‌های گرفتار در اختلالات بی‌سابقه، در این قیمت‌ها منعکس نمی‌شود.

منیع: ایرنا