انتخابات اسرائیل | احزاب، احتمال پیروزی رقبای نتانیاهو و تأثیر نتیجه بر جنگ ایران
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات اسرائیل در شرایطی برگزار می‌شود که جنگ با ایران، پیامدهای جنگ غزه و لبنان، بحران اعتماد به دولت بنیامین نتانیاهو و اختلاف بر سر خدمت نظامی و هزینه‌های زندگی، فضای سیاسی...
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات اسرائیل در شرایطی برگزار می‌شود که جنگ با ایران، پیامدهای جنگ غزه و لبنان، بحران اعتماد به دولت بنیامین نتانیاهو و اختلاف بر سر خدمت نظامی و هزینه‌های زندگی، فضای سیاسی این رژیم را تحت فشار قرار داده است. رقابت اصلی میان نتانیاهو و مخالفان او جریان دارد؛ اما نتیجه انتخابات و ائتلاف دولت آینده می‌تواند بر شیوه رویارویی با ایران اثر بگذارد، هرچند تغییر نخست‌وزیر به‌تنهایی به معنای تغییر بنیادین سیاست‌های امنیتی اسرائیل نیست.
انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶ چه زمانی برگزار می‌شود؟
انتخابات سراسری اسرائیل روز ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود. در این انتخابات، شهروندان برای انتخاب ۱۲۰ نماینده کنست، پارلمان اسرائیل، رأی می‌دهند. هر حزب برای ورود به کنست باید دست‌کم ۳.۲۵ درصد آرا را به دست آورد و تشکیل دولت به پشتیبانی دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد.
این انتخابات نخستین انتخابات سراسری پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و جنگ‌های پس از آن در غزه، لبنان و ایران است. از همین رو، رقابت پیش رو تنها بر سر ترکیب پارلمان نیست و عملکرد دولت نتانیاهو در مدیریت جنگ، مسئولیت شکست امنیتی هفتم اکتبر و نحوه پاسخ‌گویی به پیامدهای آن نیز در کانون بحث‌های انتخاباتی قرار دارد.
نظرسنجی‌ها از رقابتی نزدیک میان احزاب خبر می‌دهند و هیچ‌یک از دو سوی اصلی رقابت، در همه برآوردها به اکثریت روشن ۶۱ کرسی نرسیده‌اند. از همین رو، ائتلاف‌های پس از انتخابات و موضع احزاب کوچک می‌تواند در تعیین نخست‌وزیر آینده نقش مهمی داشته باشد.
رقبای اصلی نتانیاهو در انتخابات اسرائیل چه کسانی هستند؟
بنیامین نتانیاهو و حزب لیکود: نتانیاهو با تکیه بر حزب لیکود در پی حفظ قدرت است. او در این انتخابات با پرسش‌هایی درباره عملکرد دولت در برابر حمله هفتم اکتبر، مدیریت جنگ‌های منطقه‌ای و پرونده‌های فساد روبه‌روست. با این حال، پایگاه راست‌گرایان و همراهی احزاب مذهبی و راست افراطی همچنان بخشی از ظرفیت سیاسی او را تشکیل می‌دهد.
گادی آیزنکوت و حزب یاشار: آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، از مهم‌ترین رقبای نتانیاهو به شمار می‌رود. او بر پاسخ‌گویی درباره شکست امنیتی هفتم اکتبر و تشکیل کمیسیون مستقل برای بررسی این رویداد تأکید دارد. مواضع امنیتی او نیز سخت‌گیرانه است و بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنی‌شده و کاهش پشتیبانی ایران از حزب‌الله تمرکز دارد.
نفتالی بنت و یائیر لاپید: ائتلاف «با هم» به رهبری بنت، نخست‌وزیر پیشین، یکی دیگر از گزینه‌های اصلی مخالفان نتانیاهو است. لاپید نیز از چهره‌های برجسته مخالف دولت به شمار می‌رود. این جریان‌ها در انتقاد از عملکرد نتانیاهو اشتراک‌هایی دارند، اما اختلاف بر سر رهبری و ترکیب دولت آینده می‌تواند توان آن‌ها برای تشکیل ائتلاف را محدود کند.
یائیر گولان و آویگدور لیبرمن: حزب دموکرات‌ها به رهبری گولان و حزب اسرائیل خانه ما به رهبری لیبرمن نیز در اردوگاه مخالفان نتانیاهو قرار دارند. موضع این احزاب و تعداد کرسی‌هایی که به دست می‌آورند، می‌تواند در شکل‌گیری دولت آینده اثرگذار باشد.
بن‌گویر و اسموتریچ؛ نقش جریان راست افراطی در دولت آینده
ایتامار بن‌گویر، رهبر حزب قدرت یهودی و بتسلئیل اسموتریچ، رهبر جریان صهیونیسم دینی، از چهره‌های اثرگذار در اردوگاه راست‌گرای اسرائیل هستند. این احزاب در کنار لیکود و احزاب مذهبی، بخشی از ائتلاف کنونی نتانیاهو را تشکیل می‌دهند.
با این حال، اختلاف‌ها بر سر معافیت گروه‌های مذهبی از خدمت نظامی و نحوه مدیریت جنگ، فشارهایی را بر ائتلاف حاکم وارد کرده است. مسئله خدمت نظامی در شرایط کمبود نیروی انسانی ارتش اهمیت بیشتری یافته و به یکی از محورهای اصلی رقابت انتخاباتی تبدیل شده است.
نتیجه رقابت این احزاب تنها تعداد کرسی‌های آن‌ها را مشخص نمی‌کند؛ بلکه نشان می‌دهد جریان‌های تندرو تا چه اندازه می‌توانند بر تصمیم‌های امنیتی و سیاسی دولت آینده اثر بگذارند.
احزاب عربی در انتخابات اسرائیل چه نقشی دارند؟
احزاب عربی نیز می‌توانند در رقابت نزدیک میان دو اردوگاه نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند. فهرست مشترک و حزب رعام از جمله جریان‌هایی هستند که بخشی از آرای شهروندان عرب اسرائیل را نمایندگی می‌کنند.
با توجه به اینکه هیچ‌یک از اردوگاه‌های اصلی در برخی نظرسنجی‌ها به اکثریت لازم نمی‌رسند، تعداد کرسی‌های احزاب عربی و تصمیم آن‌ها درباره حمایت از دولت آینده اهمیت پیدا می‌کند. با این حال، همراهی این احزاب با ائتلاف‌های اصلی با موانع سیاسی روبه‌روست و نمی‌توان از پیش نقش آن‌ها را در تشکیل دولت قطعی دانست.
انتخابات اسرائیل چه تأثیری بر جنگ ایران دارد؟
یکی از پرسش‌های اصلی درباره انتخابات اسرائیل این است که آیا کنار رفتن نتانیاهو می‌تواند به تغییر رویکرد این رژیم در برابر ایران منجر شود؟ بررسی مواضع رقبای اصلی نشان می‌دهد که اختلاف بر سر شخص نتانیاهو و نحوه اداره جنگ، به معنای اختلاف بنیادین بر سر ایران نیست.
نتانیاهو و رقبای اصلی او، ایران را یک تهدید امنیتی می‌دانند. بنت بر استفاده از همه ابزارها برای تغییر حکومت ایران تأکید کرده است؛ آیزنکوت نیز بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنی‌شده و محدود کردن پشتیبانی ایران از حزب‌الله تمرکز دارد.
از این رو، تغییر دولت در اسرائیل ممکن است بر شیوه تصمیم‌گیری، زمان‌بندی اقدامات نظامی و میزان هماهنگی با آمریکا اثر بگذارد؛ اما شواهد موجود نشان نمی‌دهد که صرف پیروزی مخالفان نتانیاهو به کنار گذاشتن رویکرد تقابلی در برابر ایران منجر شود.
سه سناریو برای آینده جنگ ایران پس از انتخابات اسرائیل
سناریوی نخست؛ ادامه رویکرد تقابلی: اگر احزاب سخت‌گیر در دولت آینده دست بالا را داشته باشند، احتمال ادامه سیاست فشار امنیتی و نظامی علیه ایران وجود دارد. در این حالت، تغییر نخست‌وزیر بیشتر به تغییر روش مدیریت بحران محدود می‌شود.
سناریوی دوم؛ تغییر در شیوه مدیریت تنش: دولت آینده ممکن است برای کاهش هزینه‌های جنگ و مدیریت روابط با آمریکا، مسیرهای دیپلماتیک را نیز دنبال کند. چنین رویکردی به طور حتم به معنای کنار گذاشتن اهداف امنیتی اسرائیل نخواهد بود.
سناریوی سوم؛ تشدید اختلاف‌های داخلی و منطقه‌ای: اگر تشکیل دولت با دشواری روبه‌رو شود یا اختلاف میان احزاب ائتلافی افزایش یابد، تصمیم‌گیری درباره جنگ و سیاست منطقه‌ای نیز ممکن است با پیچیدگی بیشتری همراه شود. با این حال، نتیجه انتخابات به‌تنهایی برای پیش‌بینی قطعی روند جنگ کافی نیست.
نقش آمریکا در تصمیم‌های دولت آینده اسرائیل
روابط با آمریکا یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر سیاست امنیتی دولت آینده اسرائیل است. جنگ با ایران و پیامدهای آن، هزینه‌های نظامی و اقتصادی و اختلاف بر سر مدیریت جبهه‌های مختلف، تصمیم‌های واشنگتن و تل‌آویو را به یکدیگر پیوند می‌دهد.
دولت آینده اسرائیل، فارغ از اینکه به رهبری نتانیاهو شکل بگیرد یا مخالفان او، باید درباره میزان هماهنگی با آمریکا و چگونگی مدیریت تنش‌های منطقه‌ای تصمیم بگیرد. با این حال، اختلاف در شیوه تعامل با واشنگتن یا نحوه پیشبرد جنگ را نباید به‌تنهایی نشانه تغییر اهداف امنیتی اسرائیل دانست.
جمع‌بندی؛ انتخابات اسرائیل فراتر از رقابت حزبی
انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل در شرایطی برگزار می‌شود که دولت نتانیاهو با پرسش‌های جدی درباره عملکرد امنیتی و مدیریت جنگ روبه‌روست. آیزنکوت، بنت، لاپید و دیگر مخالفان او می‌کوشند جایگاه خود را تقویت کنند، اما اختلاف میان احزاب و نبود اکثریت روشن در نظرسنجی‌ها، تشکیل دولت آینده را به ائتلاف‌های پس از انتخابات وابسته کرده است.
برای بررسی تأثیر این انتخابات بر جنگ ایران، باید میان تغییر دولت و تغییر راهبرد تفاوت گذاشت. مواضع اعلام‌شده رقبای اصلی نتانیاهو نشان می‌دهد که نگرانی امنیتی درباره ایران میان بخش بزرگی از جریان‌های سیاسی اسرائیل مشترک است. بنابراین، نتیجه انتخابات می‌تواند بر شیوه و دامنه تصمیم‌ها اثر بگذارد، اما به‌تنهایی نشانه پایان تقابل یا تغییر بنیادین سیاست اسرائیل در برابر ایران نیست.