از تهدید «تنگه هرمز» تا معامله اجباری واشنگتن با تهران

به گزارش اطلاعات نیوز، فایننشال تایمز در تحلیلی از پیامدهای جنگ اخیر ایران و آمریکا، تصویری ارائه می‌دهد که در آن نه برنده‌ای قاطع دیده می‌شود و نه نظم پیشین قابل بازگشت است؛ بلکه منطقه وارد مرحله‌ای از «تنش مدیریت‌شده تحت فشار ایران» شده است.

بر اساس این گزارش، واشنگتن پس از ماه‌ها درگیری مستقیم و غیرمستقیم، از حملات هوایی تا درگیری‌های دریایی در خلیج فارس، ناچار شده وارد توافقی شود که محور اصلی آن بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و آغاز یک دوره مذاکره ۶۰ روزه است. در این چارچوب، ایران تعهد داده بخشی از محدودیت‌های تردد دریایی کاهش یابد و آمریکا نیز بخشی از فشارهای نظامی و دریایی را تعلیق کند.

اما آنچه این توافق را متفاوت می‌کند، زمینه شکل‌گیری آن است. طبق تحلیل FT، اختلال چندماهه در عبور و مرور نفتکش‌ها در تنگه هرمز، افزایش هزینه‌های بیمه، تغییر مسیر کشتی‌ها و ایجاد ریسک‌های امنیتی، عملاً اقتصاد انرژی جهان را وارد وضعیت اضطراری کرده بود؛ وضعیتی که بدون نقش ایران قابل توضیح نیست.

این گزارش تأکید می‌کند که حتی پس از آغاز عبور تدریجی کشتی‌ها، شرکت‌های کشتیرانی همچنان با احتیاط عمل می‌کنند. وجود مین‌های دریایی، اختلال در GPS و نبود هماهنگی روشن برای عبور ایمن، باعث شده مسیر هرمز هنوز به حالت عادی بازنگردد. در نتیجه، بازگشت تجارت دریایی نه یک جهش ناگهانی، بلکه روندی شکننده و وابسته به تحولات سیاسی باقی مانده است.

در بخش دیگری از تحلیل، فایننشال تایمز به پیامدهای راهبردی این وضعیت اشاره می‌کند: ایران توانسته با استفاده از موقعیت ژئوپلیتیک خود، تنگه هرمز را به یک اهرم فشار جهانی تبدیل کند؛ اهرمی که نه فقط بر بازار نفت، بلکه بر محاسبات سیاسی واشنگتن نیز اثر گذاشته است.

این گزارش همچنین به اختلافات میان طرف‌های درگیر اشاره دارد؛ از جمله تردید در ادامه مذاکرات، نگرانی اروپا از ناپایداری توافق، و ادامه درگیری‌های پراکنده در لبنان و سایر جبهه‌های مرتبط با جنگ. همین وضعیت باعث شده بازار انرژی همچنان در حالت نوسانی باقی بماند.

جمع‌بندی فایننشال تایمز این است که این توافق، بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، نشانه ورود به مرحله‌ای جدید از رقابت است؛ مرحله‌ای که در آن آمریکا تلاش می‌کند تبعات جنگ را مدیریت کند، در حالی که ایران همچنان از ابزارهای ژئوپلیتیک خود برای حفظ فشار استفاده می‌کند.