ادعای حمله به مکه؛ پشت پرده تنش تازه عربستان و انصارالله چیست؟
به گزارش گزارشِ هنر، ادعای عربستان درباره رهگیری و انهدام یک پهپاد متعلق به انصارالله یمن در جنوب مکه، موجی از واکنشها را به دنبال داشته است؛ ریاض این رخداد را تلاشی برای هدف قرار دادن شهر مقدس مکه...
به گزارش گزارشِ هنر، ادعای عربستان درباره رهگیری و انهدام یک پهپاد متعلق به انصارالله یمن در جنوب مکه، موجی از واکنشها را به دنبال داشته است؛ ریاض این رخداد را تلاشی برای هدف قرار دادن شهر مقدس مکه توصیف کرده و از امنیت اماکن مقدس بهعنوان «خط قرمز» خود یاد کرده است، در حالی که مقامهای انصارالله اصل هدف قرار دادن مکه یا دیگر اماکن مقدس را بهصراحت رد کردهاند و روایت عربستان را دروغ و اطلاعات نادرست دانستهاند.
ماجرا از کجا شروع شد؟
ماجرا شامگاه سهشنبه بیست و چهارم شهریور آغاز شد؛ زمانی که عربستان از فعال شدن هشدارهای امنیتی در مکه، جده و طائف خبر داد. ساعاتی بعد، ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان در یمن، اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک پهپاد را در جنوب مکه و پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه این شهر رهگیری و منهدم کرده است.
مقام سعودی این پهپاد را متعلق به انصارالله دانست و مدعی شد این دومین تلاش این گروه برای هدف قرار دادن مکه است؛ ادعایی که ریاض آن را با حادثه شلیک یک موشک در سال ۲۰۱۷ مرتبط کرده است.
در همین حال، مقامهای سعودی تأکید کردند امنیت مکه و دو مسجد مقدس برای این کشور «خط قرمز» است. با این حال، در گزارشهای منتشرشده از این حادثه، هیچ گزارشی از اصابت پهپاد به مکه، مسجدالحرام یا آسیب به اماکن مقدس منتشر نشده است و بنا بر گزارشها، پهپاد پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه منهدم شده است.
یمن: مکه هدف حمله نبوده است
در مقابل، انصارالله روایت عربستان را رد کرده است.
یک منبع نظامی انصارالله در گفتوگو با خبرگزاری سبأ اعلام کرد یمن هیچ تهدیدی متوجه مکه یا دیگر اماکن مقدس اسلامی نکرده است و ادعاهای مطرحشده درباره هدف قرار دادن این شهر را «اطلاعات نادرست» توصیف کرد.
حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، نیز در واکنش به ادعای ریاض درباره هدف قرار دادن مکه، این ادعا را دروغی دانست که پیشتر نیز مطرح شده است.
بنابراین، در شرایط فعلی، اصل رهگیری یک پهپاد در جنوب مکه از سوی عربستان مطرح شده، اما انتساب مأموریت پهپاد به هدف قرار دادن مکه از سوی انصارالله رد شده است.
ادعاهای مشابه همزمان با تشدید تنشها
طرح این ادعاها همزمان با تشدید تنش میان یمن و عربستان مطرح شده است؛ در شرایطی که نیروهای یمنی حملات موشکی و پهپادی علیه اهداف نظامی عربستان انجام میدهند و جنگندههای سعودی نیز حملات خود به مناطق مختلف یمن را ادامه میدهند.
یمن روز یکشنبه نیز ادعاهای رسانههای سعودی درباره اصابت موشکهای شلیکشده از خاک این کشور به یک مسجد در عربستان را رد و این اتهام را بیاساس توصیف کرد.
خبرگزاری سبأ به نقل از یک منبع نظامی گزارش داد خسارت واردشده به مسجد، ناشی از سقوط موشکهای رهگیر بوده که در رهگیری پرتابههای یمنی ناکام مانده و در مناطق مختلف عربستان سقوط کردهاند.
این منبع همچنین با اشاره به ویژگیهای اصابت موشکهای یمنی، مدعی شد خسارت واردشده به مسجد را نمیتوان به نیروهای مسلح یمن نسبت داد.
چرا نام مکه در این ماجرا اهمیت ویژهای دارد؟
مکه مهمترین شهر مذهبی مسلمانان و محل قرار گرفتن مسجدالحرام و کعبه است و هرگونه ادعای حمله به این شهر میتواند بازتاب سیاسی و مذهبی گستردهای پیدا کند.
به همین دلیل، استفاده مقامهای سعودی از تعابیری مانند «خط قرمز» درباره امنیت مکه، موضوع را از یک درگیری نظامی معمول میان عربستان و انصارالله فراتر میبرد.
در همین راستا، پاکستان نیز به این ادعای عربستان واکنش نشان داد. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، ضمن محکوم کردن آنچه «تلاش برای حمله پهپادی به مکه» خواند، خواستار خویشتنداری همه طرفها و جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها در منطقه شد.
اما زمینه اصلی این درگیری چیست؟
این حادثه در خلأ رخ نداده است. در روزهای اخیر، درگیری میان عربستان و انصارالله بار دیگر تشدید شده و حملات موشکی و پهپادی به اهدافی در خاک عربستان گزارش شده است.
رویترز گزارش داده که انصارالله طی هفته گذشته چندین حمله به عربستان انجام داده و ریاض نیز حملات هوایی علیه مواضع این گروه در یمن داشته است. در یکی از حملات اخیر به شهرهای سعودی، مقامهای ائتلاف از زخمی شدن ۱۳ غیرنظامی خبر دادهاند.
در سوی دیگر، انصارالله اعلام کرده حملات خود را در واکنش به حملات هوایی عربستان و محاصره یمن انجام داده است.
این تحولات پس از دورهای از کاهش درگیریها میان دو طرف رخ میدهد؛ آتشبس مورد حمایت سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بخش قابل توجهی از حملات فرامرزی را متوقف کرده بود، اما در هفتههای اخیر درگیریها بار دیگر افزایش یافته است.
پای بابالمندب و نفت عربستان هم در میان است
یکی از مهمترین ابعاد تحولات اخیر، تنها به مکه و مسائل امنیتی محدود نمیشود.
انصارالله در روزهای اخیر در بخشهایی از سواحل دریای سرخ یمن پیشروی کرده و کنترل نقاطی در نزدیکی تنگه بابالمندب را در اختیار گرفته است؛ مسیری که از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان به شمار میرود.
همزمان، حملهای جداگانه به خط لوله شرق ـ غرب عربستان، یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت این کشور به دریای سرخ، موجب توقف فعالیت این خط لوله شده است. رویترز گزارش داده که این خط لوله با ظرفیت انتقال حدود چهار تا پنج میلیون بشکه نفت در روز، در شرایط اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز اهمیت بیشتری برای صادرات نفت عربستان پیدا کرده است.
عربستان در این حمله، یک گروه مسلح مستقر در عراق را مسئول دانسته است؛ بنابراین این حمله نیز بهطور رسمی به انصارالله نسبت داده نشده است.
در مجموع آنچه قطعی است، ادعای عربستان درباره رهگیری یک پهپاد در جنوب مکه و تکذیب صریح انصارالله است؛ اما اینکه این پهپاد واقعاً با هدف حمله به مکه پرتاب شده باشد، بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی طرفهای درگیر، هنوز یک ادعای مورد اختلاف است.
این اختلاف روایت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که تنش میان عربستان و انصارالله پس از چند سال کاهش نسبی بار دیگر افزایش یافته و همزمان، موقعیت راهبردی دریای سرخ، بابالمندب و مسیرهای صادرات انرژی عربستان نیز تحت تأثیر تحولات منطقه قرار گرفته است.
مقام یمنی: ریاض پیامد اقدامات خود را خواهد دید
همزمان، محمد عبدالسلام، رئیس هیئت مذاکرهکننده دولت صنعا، عربستان را مسئول پیامدهای آنچه «نقض مستمر حاکمیت یمن و حمله به غیرنظامیان و اموال آنها» خواند، دانست.
عبدالسلام گفت تشدید نظامی علیه یمن به عربستان اجازه نخواهد داد به اهداف خود دست پیدا کند، بلکه به گفته او، این اقدامات موجب پیچیدهتر شدن شرایط خواهد شد.