آقای روبیو! آفتابه ایرانی ۱۰ برابر کشور تو عمر دارد
به گزارش گزارشِ هنر، اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا درباره حمله خشایارشا به یونان، موجی از واکنش‌ها را در میان مقام‌های سیاسی، چهره‌های دانشگاهی و کاربران شبکه‌های اجتماعی ایران...
به گزارش گزارشِ هنر، اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا درباره حمله خشایارشا به یونان، موجی از واکنش‌ها را در میان مقام‌های سیاسی، چهره‌های دانشگاهی و کاربران شبکه‌های اجتماعی ایران برانگیخت؛ واکنش‌هایی که از پاسخ‌های تاریخی و استدلال‌های تمدنی تا کنایه‌های تند به قدمت کشور آمریکا امتداد یافت.
روبیو در جریان سفر به آتن، با اشاره به رویدادهای سال ۴۸۰ پیش از میلاد، مدعی شد سپاه خشایارشا معابد و زیارتگاه‌های یونان را به آتش کشید و آکروپولیس را ویران کرد. این اظهارات با انتقادهای جدی از جانب مسئولان و مردم روبه‌رو شد که در ادامه به بخشی از آنها میپردازیم.
«آفتابه ایرانی ۱۰ برابر کشور تو عمر دارد»؛ کنایه سفارت ایران به روبیو
سفارت جمهوری اسلامی ایران در بوسنی و هرزگوین در یکی از واکنش‌های خبرساز به اظهارات روبیو، با لحنی کنایه‌آمیز نوشت: «آفتابه ایرانی ده برابر کشور تو عمر دارد!»
این عبارت با تمرکز بر تفاوت قدمت تمدن ایران و تاریخ شکل‌گیری ایالات متحده، به یکی از پاسخ‌های کنایه‌آمیز به سخنان وزیر خارجه آمریکا تبدیل شد؛ سخنانی که بار دیگر موضوع تاریخ و هویت تمدنی ایران را به کانون بحث‌های سیاسی و فضای مجازی کشاند.
قالیباف: مدعیان محو تمدن‌ها با خواری رفتند
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات روبیو، بر سابقه تاریخی ایران و تجربه رویارویی این سرزمین با قدرت‌های مدعی سلطه تأکید کرد.
او نوشت: «در طول تاریخ، ما ایرانیان با کسانی روبه‌رو شده‌ایم که خود را سروران جهان اعلام کردند و کوشیدند تمدن‌های کهن را از صفحه روزگار محو کنند. آنان با آتش و شعله آمدند، اما با گرد و خاک و خواری رفتند.»
ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز در واکنش به سخنان وزیر خارجه آمریکا، با اشاره به تاریخ ایالات متحده و موضوع حقوق بشر در دوران هخامنشیان نوشت: «کشوری که شروع تاریخش با قتل عام بومیان بوده و لحظه‌ای از استعمار و خون‌ریزی دست نکشیده، هخامنشیان را که نخستین بیانیه حقوق بشر دنیا را نوشته‌اند، به جنایت متهم می‌کنند! ذات خبیثشان مشکل با ایران و ایرانی است.»
صالحی‌امیری: ایران را نمی‌توان به یک جنگ و یک پادشاه تقلیل داد
سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نیز با تأکید بر پیوستگی تاریخی و فرهنگی ایران، روایت روبیو را برای تعریف هویت یک ملت کافی ندانست.
او تصریح کرد: «ایران را نمی‌توان با یک جنگ، یک پادشاه یا یک حکومت تعریف کرد. ایران از کهن‌ترین پیوستارهای تمدنی جهان و از سازندگان بزرگ نظم، فرهنگ، دانش و همزیستی در تاریخ بشر است؛ تمدنی که پیش از پیدایش بسیاری از قدرت‌های امروز وجود داشته و پس از آنان نیز خواهد ماند.»
صالحی‌امیری همچنین با اشاره به میراث فکری یونان گفت تمدن این کشور نیز ملک انحصاری آمریکا نیست و اندیشه‌های سقراط و افلاطون بیش از آنکه قدرت را تقدیس کنند، درباره عدالت، اخلاق و پیامدهای غرور قدرت هشدار داده‌اند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه با اشاره به تجربه ایران در مواجهه با جنگ، تحریم و تحریف، بر ماندگاری هویت ملی و ضرورت گفت‌وگو با ایران بر پایه احترام تأکید کرد.
صالحی: اگر از تمدن می‌گویید، تهدیدهای ترامپ را توضیح دهید
علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی و وزیر امور خارجه پیشین ایران، نیز با یادآوری منش کوروش در آزاد کردن اسیران و احترام به پیروان ادیان و آیین‌های دیگر، به سخنان روبیو پاسخ داد.
او خطاب به وزیر خارجه آمریکا نوشت: «وزیر روبیو، سرزمین کوروش کبیر که اسیران را آزاد می‌کرد و به پیروان دیگر احترام می‌گذاشت، دشمن تمدن نیست.»
صالحی سپس با اشاره به تهدیدهای دونالد ترامپ درباره نابودی تمدن ایران و بازگرداندن آن به عصر حجر، این پرسش را مطرح کرد که چنین مواضعی چگونه با ادعای دفاع از تمدن سازگار است.
پاسخ یک مورخ به روایت روبیو از جنگ‌های باستانی
تورج دریایی، مورخ، استاد دانشگاه کالیفرنیا و سرویراستار دانشنامه ایرانیکا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس به اظهارات وزیر خارجه آمریکا واکنش نشان داد و با اشاره به زمینه تاریخی لشکرکشی خشایارشا، یادآور شد که آتش زدن آتن در سال ۴۸۰ پیش از میلاد در بستر منازعات پیشین میان ایران و یونان رخ داد؛ از جمله آتش زدن سارد، مرکز ساتراپی هخامنشی، در سال ۴۹۸ پیش از میلاد.
دریایی همچنین با اشاره به مداخلات قدرت‌های غربی در شرق طی دو قرن گذشته، تأکید کرد که تاریخ روابط شرق و غرب را نمی‌توان به تقابل ساده دو تمدن فروکاست. او شاهنشاهی هخامنشی را امپراتوری‌ای جهانی توصیف کرد که یونانی‌زبانان نیز در میان اتباع و نیروهای نظامی آن حضور داشتند.
زیدآبادی: اسکندر تخت جمشید را به آتش کشید
احمد زیدآبادی، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، نیز در یادداشتی با عنوان «روبیوی نادان و پررو!» به روایت وزیر خارجه آمریکا از جنگ‌های ایران و یونان انتقاد کرد.
او با یادآوری لشکرکشی اسکندر مقدونی به قلمرو ایران و آتش زدن تخت جمشید، این پرسش را مطرح کرد که چرا روبیو تنها بر ویرانی‌های ناشی از حمله سپاه خشایارشا به یونان تمرکز کرده است؛ در حالی که تاریخ امپراتوری‌های باستانی مملو از جنگ، تخریب و لشکرکشی بوده است.
زیدآبادی همچنین به جنگ‌ها و خشونت‌های امپراتوری روم در مناطق مختلف اشاره کرد و این احتمال را مطرح ساخت که برجسته کردن رویدادی متعلق به حدود ۲۵ قرن پیش، فراتر از یک روایت تاریخی و در راستای اهداف سیاسی امروز آمریکا باشد.
پیشنهاد کاربران برای پاسخ تاریخی به روبیو
در کنار واکنش مقام‌های رسمی، شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز با اشاره به ماجرای زانو زدن والرین، امپراتور روم، در برابر شاپور ساسانی، پیشنهاد کردند مقام‌های ایرانی سخنرانی مشابهی را با پس‌زمینه سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم در مرودشت استان فارس انجام دهند.
