مارشالِ شکست؛ وقتی واشنگتن برای رقیبش چک باز می‌نویسد

به گزارش اطلاعات نیوز، نشریه آتلانتیک در گزارشی با عنوان The Price of Defeat in Iran، تصویری متفاوت از توافق اخیر میان ایران و آمریکا ارائه کرده و مدعی شده است واشنگتن اکنون نه در موقعیت یک قدرت پیروز، بلکه در جایگاه کشوری قرار گرفته که تلاش می‌کند هزینه‌های یک جنگ ناموفق را مدیریت کند.

این رسانه آمریکایی در ابتدای گزارش خود به طرح مشهور مارشال پس از جنگ جهانی دوم اشاره می‌کند؛ برنامه‌ای که در سال ۱۹۴۷ توسط آمریکا برای بازسازی اروپا طراحی شد و نماد تثبیت پیروزی واشنگتن در نظم جدید جهانی بود. اما به اعتقاد آتلانتیک، توافق جدید با ایران دقیقاً در نقطه مقابل آن قرار دارد؛ زیرا این بار منابع مالی عظیم برای بازسازی و توسعه ایران نه محصول پیروزی آمریکا، بلکه نتیجه جنگی است که نتوانست اهداف اعلامی خود را محقق کند.

آتلانتیک می‌نویسد توافقی که توسط دونالد ترامپ امضا شده، زمینه ورود صدها میلیارد دلار سرمایه به اقتصاد ایران را فراهم می‌کند و از این منظر به یک «طرح مارشال برای ایران» شباهت دارد؛ با این تفاوت که طرح مارشال اصلی برای تحکیم یک پیروزی طراحی شده بود، اما نسخه جدید برای مدیریت آثار یک شکست راهبردی شکل گرفته است.

این نشریه تأکید می‌کند که دولت ترامپ جنگ را با هدف تغییر رفتار و تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران آغاز کرد، اما نتیجه نهایی به گونه‌ای رقم خورد که تهران همچنان به‌عنوان بازیگری تعیین‌کننده در معادلات منطقه باقی ماند و آمریکا ناچار شد مسیر مذاکره و امتیازدهی را در پیش بگیرد.

نویسنده گزارش معتقد است مهم‌ترین پیامد این روند، تشدید گرایش آمریکا به کاهش حضور در خاورمیانه خواهد بود. از نگاه آتلانتیک، جامعه آمریکا پس از تجربه جنگ‌های پرهزینه عراق، افغانستان و اکنون ایران، بیش از هر زمان دیگری نسبت به مداخلات نظامی در منطقه بدبین شده است.

این رسانه همچنین هشدار می‌دهد که توافق اخیر می‌تواند نشانه آغاز یک تغییر راهبردی در سیاست خارجی آمریکا باشد؛ تغییری که در آن واشنگتن به جای تلاش برای بازطراحی خاورمیانه، به سمت مدیریت از راه دور بحران‌ها و کاهش تعهدات امنیتی خود حرکت می‌کند.

آنچه گزارش آتلانتیک را قابل توجه می‌کند، استفاده از واژگانی است که معمولاً در رسانه‌های جریان اصلی آمریکا کمتر دیده می‌شود. این نشریه به‌صراحت از «هزینه شکست» سخن می‌گوید و توافق اخیر را اقدامی برای کنترل پیامدهای جنگی می‌داند که برخلاف محاسبات اولیه کاخ سفید پیش رفت.

در واقع، اگر طرح مارشال پس از جنگ جهانی دوم نماد اوج قدرت آمریکا بود، آتلانتیک معتقد است توافق اخیر با ایران بیش از هر چیز یادآور محدودیت‌های قدرت واشنگتن در خاورمیانه است؛ جایی که به گفته این رسانه، آمریکا پس از ماه‌ها درگیری و هزینه‌های سنگین، در نهایت به توافقی تن داد که هدف اصلی آن جلوگیری از گسترش بیشتر بحران و خروج آبرومندانه از یک بن‌بست راهبردی بود.