نقش استراتژیک تنگه هرمز در معادلات انرژی و اقتصاد جهانی

سید حسن موسوی فرد در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در بررسی مسائل مختلفی که ایالات متحده با آنها روبه‌رو است، لازم است به موضوع امنیت تجاری در منطقه خلیج فارس نیز توجه داشت؛ در حال حاضر، این منطقه به لحاظ تجارت و عبور محموله‌های انرژی، یکی از حساس‌ترین نقاط جهان محسوب می‌شود، بنابراین، اینکه خلیج فارس به طور کامل امن باشد، از منظر استراتژیک و سیاسی منطقی نیست.

وی افزود: یکی از ابزارهای فشاری که جمهوری اسلامی ایران می‌تواند به آرامی و به عنوان بخشی از استراتژی خود به کار گیرد، این است که نشان دهد قادر است امنیت منطقه خلیج فارس را تحت تأثیر قرار دهد و بدین معنا که ما اراده و ظرفیت لازم را داریم تا در صورت لزوم، وضعیت منطقه را به گونه‌ای رقم بزنیم که دیگران متوجه مواضع و اهدافمان شوند.

کارشناس اقتصاد تصریح کرد: علت اهمیت این موضوع، حجم بالای تجارت انرژی در منطقه خلیج فارس است؛ کشورهای حاشیه خلیج فارس، به خصوص کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، نقش برجسته‌ای در تأمین انرژی جهانی دارند. این موضوع به طور مستقیمی بر قیمت انرژی در سطح جهانی تأثیر می‌گذارد و وابستگی کشورهای غربی، از جمله ایالات متحده، به پایداری قیمت نفت و انرژی بسیار مشهود است و در حال حاضر، آمریکا نیز با چالش‌های تورمی مواجه است که بخشی از آن به دلیل تقاضای بیشتر و افزایش قیمت انرژی است.

موسوی فرد ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران فرصتی را دارد تا با بهره‌گیری از موقعیت استراتژیک خود، به ویژه در تنگه هرمز که بخش عمده‌ای از صادرات انرژی جهان از آن عبور می‌کند، فشارهایی را بر اقتصاد جهانی و به طور خاص اقتصاد آمریکا وارد کند و این فشار شامل محدود کردن دسترسی کشورهای هم‌پیمان آمریکا در منطقه همچون امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی به بازار انرژی است.

وی بیان کرد: یکی از دلایل استراتژی این است که ما جنگی را آغاز نکرده‌ایم و کشورهایی که به دلیل افزایش قیمت انرژی با چالش‌های اقتصادی روبه‌رو می‌شوند باید به دنبال حل این مسئله باشند و به آمریکا فشار بیاورند تا جنگ را خاتمه دهد و از سوی دیگر، کشورهای بزرگی که خودشان تولیدکننده نفت و انرژی نیستند همچون کشورهای اروپایی، نیز در معرض فشارهای اقتصادی جدی قرار خواهند گرفت.

کارشناس اقتصاد بیان کرد: نکته مهم این است که جمهوری اسلامی ایران نیز به نفت وابسته است و درآمد نفتی برای تأمین کالاهای اساسی و پوشش هزینه‌های دولت ضروری است، بنابراین، باید مسیرهای مستقیمی برای فروش نفت به کشورهایی که تمایل به خرید آن دارند همچون چین فراهم شود.

موسوی فرد اضافه کرد: در زمینه انتقال نفت به چین، کشوری همچون پاکستان می‌تواند نقش مهمی ایفا کند و پاکستان اعلام همراهی نظامی با ایران کرده و حتی گفته است که در صورت استفاده اسرائیل از سلاح هسته‌ای علیه ایران، خود نیز علیه اسرائیل اقدام خواهد کرد. این موضع‌گیری پاکستان، فرصتی را برای ایران فراهم می‌کند تا از مسیر این کشور برای انتقال نفت به چین استفاده کند.

وی ادامه داد: البته تصمیم‌گیری در این زمینه نیازمند طی مراحل مختلف است و اولین تصمیمات درباره مقابله با آمریکا و اسرائیل در مرحله بعد از جنگ (در صورت وقوع) خواهد بود، اما در حال حاضر، می‌توان اقداماتی را به عنوان ابزار فشار به کار گرفت و این اقدامات می‌تواند شامل ناامن کردن منطقه خلیج فارس و در صورت لزوم، مسدود کردن تنگه هرمز باشد.

کارشناس اقتصاد عنوان کرد: بستن تنگه هرمز، تأثیر مستقیمی بر قیمت انرژی در دنیا خواهد داشت و این موضوع، به ویژه برای کشورهای غربی و به طور خاص ایالات متحده که در شرایط تورمی قرار دارند، فشارهای اقتصادی قابل توجهی ایجاد خواهد کرد.

موسوی فرد خاطرنشان کرد: این امکان وجود دارد که جمهوری اسلامی ایران از موقعیت استراتژیک خود در منطقه، به ویژه تنگه هرمز، به عنوان یک ابزار فشار سیاسی و اقتصادی استفاده کند و این اقدام نه تنها می‌تواند فشارهایی را بر آمریکا و هم‌پیمانانش در منطقه وارد کند، بلکه می‌تواند به ایران کمک کند تا در شرایط تنش‌زا، از منافع خود دفاع کند و مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت فراهم کند.