میراث تاریخی اصفهان در انتظار اعتبار؛ از مرمت آثار جنگ‌زده تا تقویت یگان حفاظت
به گزارش‌خبرگزاری ایمنا، مهدی جمالی‌نژاد، امروز_شنبه بیست‌وسوم آبان_ در چهاردهمین میزگردشگری در تشریح ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری ورزش استان اصفهان که با حضور برخط سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر...
به گزارش‌خبرگزاری ایمنا، مهدی جمالی‌نژاد، امروز_شنبه بیست‌وسوم آبان_ در چهاردهمین میزگردشگری در تشریح ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری ورزش استان اصفهان که با حضور برخط سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد با تشریح خسارت‌های واردشده به زیرساخت‌های صنعتی، مسکونی و تاریخی، خواستار تخصیص اعتبارات ویژه برای مرمت، مقاوم‌سازی و تملک بناهای ارزشمند شد و تأکید کرد که تداوم این شرایط، خطر تخریب بخشی از سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی استان را افزایش می‌دهد.
وی در این نشست ضمن قدردانی از توجه و پیگیری‌های وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نسبت به حفظ میراث تاریخی کشور، به ابعاد خسارت‌های واردشده به استان در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان پرداخت و اظهار کرد: تفاوت این جنگ‌ها با دوران دفاع مقدس هشت‌ساله در این بود که در آن دوران، مردم و مجموعه‌های مختلف کشور شناخت روشنی از مناطق درگیر و خط مقدم داشتند و با آگاهی از شرایط، برای حمایت از جبهه‌ها مشارکت می‌کردند؛ اما در جنگ‌های اخیر، با وجود گستردگی خسارت‌ها، آن همراهی و شناخت عمومی از شرایط مناطق آسیب‌دیده به شکل گذشته وجود نداشت.
استاندار اصفهان افزود: استان اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ رمضان، با آسیب‌های گسترده‌ای در بخش‌های مختلف روبه‌رو شد و زیرساخت‌های صنعتی، هسته‌ای، موشکی و بخش‌هایی از بافت شهری و مسکونی استان خسارت دیدند. بر اساس آمارهای ارائه‌شده، یک‌هزار و ۹۷۵ واحد صنعتی و حدود ۲۴ هزار واحد مسکونی در این حوادث آسیب دیده‌اند که ابعاد خسارت‌ها و ضرورت حمایت از استان را نشان می‌دهد.
جمالی‌نژاد با اشاره به ورود آسیب به آثار تاریخی و فرهنگی اصفهان تصریح کرد: یکی از اتفاقات تلخ در جریان این جنگ‌ها، تعرض به آثار تاریخی و فرهنگی بود؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی درباره امنیت و صیانت از میراث تاریخی کشور ایجاد کرد. در استان اصفهان، ۲۵ اثر تاریخی آسیب دیدند که میزان خسارت واردشده به برخی از آن‌ها قابل توجه بود. از جمله مجموعه دولت‌خانه صفوی نیز در معرض آسیب قرار گرفت.
وی ادامه داد: با وجود محدودیت امکانات و اعتبارات، تلاش کردیم با استفاده از ظرفیت‌های موجود و تکیه بر توان داخلی، اقدامات اولیه برای حفاظت و مقاوم‌سازی آثار آسیب‌دیده را انجام دهیم تا از گسترش خسارت‌ها جلوگیری شود؛ با این حال، این اقدامات به‌تنهایی پاسخگوی حجم مشکلات نیست و برای ادامه عملیات مرمت و حفاظت، به پشتیبانی مالی جدی نیاز داریم.
استاندار اصفهان با اشاره به گستردگی میراث تاریخی استان توضیح داد: اصفهان حدود ۲۴ هزار اثر تاریخی دارد و علاوه بر این آثار، محوطه‌های باستانی متعددی نیز در سطح استان وجود دارد که بخش قابل توجهی از آن‌ها در مناطق اصفهان و کاشان قرار گرفته‌اند. حفاظت از چنین مجموعه گسترده‌ای، به اعتبارات پایدار، نیروی انسانی متخصص و امکانات مناسب نیاز دارد؛ در حالی که کمبود منابع مالی، نگهداری و صیانت از بخش مهمی از این سرمایه‌های تاریخی را با دشواری روبه‌رو کرده است.
جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت تقویت یگان حفاظت میراث‌فرهنگی افزود: نیروهای رسمی و عوامل خدماتی و تخصصی موجود برای مراقبت از این حجم از آثار و محوطه‌های تاریخی کافی نیستند و یگان‌های حفاظت با محدودیت نیروی انسانی و امکانات مواجه‌اند. از سوی دیگر، تأمین خودرو، تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای مراقبت از آثار تاریخی، به‌ویژه در مناطق گسترده و محوطه‌های باستانی، باید در اولویت برنامه‌های حمایتی قرار گیرد.
وی به مشکلات تملک و آزادسازی بناهای تاریخی اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از بناهای ارزشمند تاریخی در مالکیت اشخاص قرار دارند و به دلیل ناتوانی در تأمین اعتبار برای تملک و آزادسازی آن‌ها، امکان حفاظت و مرمت به‌موقع این بناها فراهم نیست. در برخی موارد، مالکان به دلیل مشکلات مالی اقدام به فروش، تخریب یا تغییر وضعیت بناها می‌کنند و این مسئله خطر ازدست‌رفتن بخشی از میراث معماری و تاریخی استان را افزایش داده است.
استاندار اصفهان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی و احیای بناهای تاریخی توضیح داد: با پیگیری وزیر میراث‌فرهنگی، شورای راهبردی در این حوزه تشکیل شده و جلسات متعددی در تهران و اصفهان برای بررسی مسائل و تعیین مسیر اقدامات برگزار شده است؛ اما اجرای برنامه‌ها و تبدیل تصمیمات به اقدامات عملی، بدون تأمین اعتبار امکان‌پذیر نیست. در شرایط فعلی، برای آغاز اقدامات حفاظتی و مرمتی، حداقل ۵۵۰ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است و برای ادامه طرح‌ها و مقاوم‌سازی آثار نیز باید منابعی در مقیاس چند هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شود.
جمالی‌نژاد تأکید کرد: با توجه به آسیب‌پذیری بناهای تاریخی در برابر عوامل طبیعی و احتمال تشدید خسارت‌ها بر اثر بارندگی، تأمین دست‌کم ۵۵۰ میلیارد تومان اعتبار در سال جاری ضرورت دارد. تأخیر در تخصیص این منابع می‌تواند وضعیت برخی بناهای آسیب‌دیده را دشوارتر کند و هزینه‌های مرمت و احیای آن‌ها را افزایش دهد.
وی با اشاره به وضعیت پایگاه‌های میراث‌فرهنگی استان یادآور شد: اصفهان دارای ۱۳ پایگاه ملی و جهانی است که فعالیت مؤثر آن‌ها به ساختار سازمانی مناسب، نیروی انسانی، تجهیزات، خودرو و اعتبارات مستقل نیاز دارد. تشکیل و تقویت ساختار این پایگاه‌ها و تأمین امکانات لازم برای نگهداری و حفاظت از آثار، از جمله موضوعاتی است که باید در برنامه‌ریزی‌های مالی و اعتباری کشور مورد توجه قرار گیرد.
استاندار اصفهان، وضعیت صنایع‌دستی استان را نیز از دیگر دغدغه‌های مهم دانست و اظهار کرد: صنایع‌دستی اصفهان در جریان جنگ‌های اخیر، به دلیل کاهش حضور گردشگران داخلی و خارجی و افت سفرها، با کاهش فروش روبه‌رو شده‌اند. این بخش که یکی از پایه‌های مهم اقتصاد فرهنگی و اشتغال استان به شمار می‌رود، برای عبور از شرایط فعلی به حمایت‌های مالی و اعتباری و برنامه‌های مؤثر برای بازگشت گردشگران نیاز دارد.
جمالی‌نژاد افزود: مجموعه این مسائل، از خسارت‌های واردشده به بناهای تاریخی و کمبود اعتبارات مرمتی تا مشکلات پایگاه‌های میراثی و رکود صنایع‌دستی، پیش‌تر در دیدار با آقای پورمحمدی نیز مطرح شده است. انتظار می‌رود سازمان برنامه و بودجه با توجه به شرایط ویژه استان، نگاه حمایتی جدی‌تری به تأمین منابع مورد نیاز میراث‌فرهنگی و صنایع‌دستی اصفهان داشته باشد تا اقدامات حفاظتی و برنامه‌های احیا با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی با قدردانی از حمایت وزیر میراث‌فرهنگی از برگزاری نمایشگاه گردشگری اصفهان، از فعالان و مسئولان گردشگری استان‌های مختلف کشور برای حضور در این رویداد دعوت کرد و گفت: نمایشگاه گردشگری استان اصفهان از یازدهم تا چهاردهم آذر برگزار می‌شود و تلاش شده است این دوره با رویکردی متفاوت و با مشارکت گسترده فعالان و ظرفیت‌های گردشگری همراه باشد.
وی خاطرنشان کرد: در این نمایشگاه، ظرفیت‌ها و داشته‌های گردشگری هر ۲۹ شهرستان استان اصفهان معرفی می‌شود و حضور شماری از سفیران کشورهای مختلف نیز پیش‌بینی شده است. از مسئولان، فعالان گردشگری و نمایندگان استان‌های کشور دعوت می‌کنیم با حضور پررنگ در این رویداد، زمینه معرفی ظرفیت‌های گردشگری، توسعه تعاملات و تقویت همکاری‌های بین‌استانی را فراهم کنند.