قیمت نفت زیر سایه اقتدار ایران | میانجی‌ها دیگر به کار نمی‌آیند
به گزارش گزارشِ هنر، در روزهای گذشته، هم‌زمان با افزایش بهای نفت تا محدوده ۱۱۰ دلار و تشدید فشارهای اقتصادی بر دولت دونالد ترامپ، موج تازه‌ای از خبرهای میانجیگری و احتمال مذاکره درباره ایران شکل...
به گزارش گزارشِ هنر، در روزهای گذشته، هم‌زمان با افزایش بهای نفت تا محدوده ۱۱۰ دلار و تشدید فشارهای اقتصادی بر دولت دونالد ترامپ، موج تازه‌ای از خبرهای میانجیگری و احتمال مذاکره درباره ایران شکل گرفت؛ تحولاتی که این پرسش را مطرح کرد آیا واشنگتن می‌خواهد دوباره و همچون تجربه‌های قبلی با سیگنال‌های دیپلماتیک از فشار بازار انرژی بکاهد؟ اما روز گذشته، معادله سیاسی تهران متفاوت بود.
رئیس‌جمهور، رئیس مجلس و دبیر شورای عالی امنیت ملی، در مواضعی هماهنگ بر شروط ایران ایستادند و تأکید کردند که نه تهدید نظامی و نه رفت‌وآمد میانجی‌ها، تغییری در محاسبات راهبردی کشور ایجاد نمی‌کند. پیام اقتدار تهران در حالی صادر شد که بهای نفت نیز در محدوده پیشین باقی ماند.
پزشکیان: اول تهدیدها را بردارید
مسعود پزشکیان در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، با اشاره به حمله آمریکا به ایران در میانه مذاکرات و سابقه بدعهدی‌های واشنگتن، تناقض میان ادعای مذاکره و ادامه تحریم‌ها و تهدیدهای نظامی را زیر سؤال برد.
رئیس‌جمهور تأکید کرد که آمریکا باید پیش از هر گفت‌وگویی، تهدیدها و تحریم‌ها را کنار بگذارد و نشان دهد که قصد تکرار رفتارهای گذشته را ندارد. او همچنین با اشاره به پیامدهای جنگ و تشدید بحران در منطقه، مسئولیت وضعیت کنونی را متوجه سیاست‌های واشنگتن دانست.
پزشکیان با بیان اینکه ایران به دنبال زورگویی نیست، اما زیر بار زور نمی‌رود، موضع تهران را روشن کرد: آمادگی برای دیپلماسی به معنای پذیرش مذاکره زیر فشار نیست.
قالیباف: شروط ایران تغییر نکرده است
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز با اشاره به مذاکرات اسلام‌آباد و آنچه نقض تفاهم‌نامه از سوی دولت ترامپ خواند، تأکید کرد که آمریکا برای جلب اعتماد ایران باید شروط هفت‌گانه تهران را که در نیویورک ارائه شده است، اجرا کند.
قالیباف با یادآوری سابقه اقدامات آمریکا علیه ایران، ادامه تهدیدهای واشنگتن را عاملی برای تشدید بی‌اعتمادی دانست و تأکید کرد که تحرکات نظامی نمی‌تواند تصمیم‌های راهبردی جمهوری اسلامی را تغییر دهد. او همچنین گفت این آمریکاست که باید برای خروج از وضعیت کنونی اقدام کند.
این موضع‌گیری، پاسخی به هرگونه تلاش برای تبدیل خبرهای میانجیگری به نشانه عقب‌نشینی ایران بود. تهران به‌جای ارائه نشانه‌های مبهم از توافق قریب‌الوقوع، بر شروطی مشخص تأکید کرد که تحقق آن‌ها به تصمیم و اقدام طرف آمریکایی وابسته است.
خط قرمز هسته‌ای؛ اورانیوم ایران منتقل نمی‌شود
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با صراحت اعلام کرد که هیچ‌یک از مواد هسته‌ای غنی‌شده ایران از کشور خارج نخواهد شد. او این مواد را سرمایه و ثروت ملی ایرانیان دانست و تأکید کرد که تا زمان اعتمادسازی از سوی آمریکا و اجرای شروط ایران، مذاکره‌ای در کار نخواهد بود.
این موضع در شرایطی اهمیت دارد که درباره نقش روسیه در میانجیگری میان تهران و واشنگتن و احتمال طرح پیشنهادهایی درباره ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران گمانه‌زنی شده است. تأکید رضایی، خط قرمز تهران را در برابر هرگونه پیشنهاد احتمالی روشن می‌کند: دارایی راهبردی کشور نباید بدون تضمین‌های معتبر و دریافت امتیازهای متناسب، از دسترس ایران خارج شود.
میانجیگری پاکستان؛ دیپلماسی بدون امتیازدهی یک‌طرفه
دیدارهای عاصم منیر با مقام‌های ارشد ایران، بخش مهمی از تحولات روز گذشته بود. فرمانده ارتش پاکستان نیز با ابراز نگرانی از احتمال بازگشت جنگ، مذاکره را فرصتی برای حل اختلاف‌ها بدون گسترش درگیری دانست و بر ادامه همکاری‌های منطقه‌ای تأکید کرد. او همچنین از بازگشایی مرز ایران و پاکستان پس از رفع مشکل موقت خبر داد.
پیام تهران در این دیدارها دو بخش داشت: ایران از تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به بحران استقبال می‌کند، اما میانجیگری را جایگزین اجرای تعهدات آمریکا نمی‌داند. رفت‌وآمد دیپلماتیک زمانی ارزشمند است که به نتیجه‌ای ملموس منجر شود.
نفت در محدوده قبلی؛ پیام سیاسی تهران چه بود؟
در روز گذشته این نگرانی مطرح بود که افزایش بهای نفت که به اهرمی برای افزایش هزینه‌های جنگ برای دولت ترامپ تبدیل شده است و بر انتخابات امریکا نیز تاثیرگذار خواهد بود، دوباره با اخبار میانجی‌ها بی‌اثر شود، اما موضع‌گیری هماهنگ مقام‌های ایرانی، پیام متفاوتی به همراه داشت: شروط تهران پابرجاست، ذخایر هسته‌ای کشور موضوع واگذاری نیست و آغاز مذاکره به تغییر رفتار آمریکا وابسته است. هم‌زمان، بهای نفت در محدوده پیشین باقی ماند.
مسعود پزشکیان نیز در پیامی درباره ستارخان نوشت: «خاک می‌خوریم اما خاک نمی‌دهیم»؛ عبارتی که در کنار مواضع دیگر مسئولان، بر دفاع از استقلال و تمامیت ارضی ایران تأکید داشت.
تفاوت این بار، در اصل مذاکره نبود؛ در پیامی بود که تهران هم‌زمان با ادامه دیپلماسی صادر کرد. مقام‌های ایرانی به‌جای القای عقب‌نشینی، بر شروط مشخص و حفظ اهرم‌های راهبردی کشور تأکید کردند. اکنون اگر واشنگتن خواهان توافق است، باید به‌جای انتظار برای امتیازدهی تهران، با اقدام عملی مسیر اعتمادسازی را آغاز کند.