عربستان گرفتار در دوراهی هزینه‌های جنگ و امتیازدهی دشوار
به گزارش گزارشِ هنر، نشریه اکونومیست در گزارشی درباره پیامدهای ازسرگیری جنگ عربستان علیه یمن نوشت که تشدید درگیری‌ها می‌تواند برنامه‌های اقتصادی ریاض، از جمله جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه گردشگری،...
به گزارش گزارشِ هنر، نشریه اکونومیست در گزارشی درباره پیامدهای ازسرگیری جنگ عربستان علیه یمن نوشت که تشدید درگیری‌ها می‌تواند برنامه‌های اقتصادی ریاض، از جمله جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه گردشگری، را تحت تأثیر قرار دهد؛ آن هم در شرایطی که عملیات نظامی عربستان هنوز نتوانسته است به نتیجه‌ای قاطع در میدان نبرد دست پیدا کند.
بر اساس این گزارش، ادامه حملات به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی، آسیب‌پذیری عربستان را آشکارتر کرده و هزینه‌های اقتصادی و امنیتی جنگ را افزایش داده است. از سوی دیگر، هرگونه توافق با نیروهای مسلح یمن احتمالاً مستلزم پذیرش امتیازهایی خواهد بود که ریاض در جریان سال‌ها عملیات نظامی نتوانسته است از طریق قدرت نظامی از آن‌ها جلوگیری کند.
اهداف نامشخص در دور تازه جنگ علیه یمن
اکونومیست گزارش داده است که حمله نظامی جدید عربستان هنوز نتوانسته تمام دستاوردهای سرزمینی نیروهای مسلح یمن در ماه سپتامبر را معکوس کند. نیروهای یمنی در ماه گذشته در بخش گسترده‌ای از سواحل جنوب‌غربی این کشور پیشروی کردند و کنترل شهر بندری مخا را به دست گرفتند. تلاش‌ها برای محاصره تعز نیز ادامه یافته است؛ شهری که نیروهای طرف مقابل همچنان در بخش‌هایی از آن مستقر هستند.
این درگیری‌ها پس از دوره‌ای از آرامش نسبی آغاز شده است که با آتش‌بس سال ۲۰۲۲ شکل گرفت. آن آتش‌بس خطوط مقدم را تا حدودی تثبیت کرد، اما به مناقشه‌ای که در پی جنگ ائتلاف تحت رهبری عربستان در سال ۲۰۱۵ آغاز شده بود، پایان نداد.
به نوشته اکونومیست، عربستان با حمله هوایی به فرودگاه بین‌المللی صنعا، آتش‌بس را نقض کرد. هدف این حمله، جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی عنوان شده بود که تلاش داشت محاصره بیش از یک‌دهه‌ای یمن را بشکند.
افرادی که به‌تازگی با مقام‌های سعودی دیدار کرده‌اند، به اکونومیست گفته‌اند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، مصمم است مناطقی را که نیروهای یمنی در ماه سپتامبر به دست آورده‌اند، بازپس بگیرد؛ با این حال، اهداف فراتر از این اقدام همچنان روشن نیست.
یک مقام غربی در این‌باره به این نشریه گفته است که از مشخص بودن اهداف عربستان پس از بازپس‌گیری این مناطق اطمینان ندارد.
برنامه‌های سرمایه‌گذاری عربستان زیر سایه جنگ
تشدید درگیری‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که ریاض خود را برای میزبانی نشست ابتکار سرمایه‌گذاری آینده در ۲۶ اکتبر آماده می‌کند؛ رویدادی که با هدف تقویت جایگاه عربستان به‌عنوان مقصدی برای جذب سرمایه بین‌المللی برگزار می‌شود.
برگزارکنندگان این نشست پیش از حمله ۱۰ اکتبر به فرودگاه ریاض اعلام کرده بودند که برنامه طبق زمان‌بندی برگزار خواهد شد. با این حال، حملات مکرر و لغو پروازها، درباره امکان حضور شرکت‌کنندگان و دسترسی آسان به پایتخت تردیدهایی ایجاد کرده است.
به نوشته اکونومیست، انتقال مسافران به دیگر شهرهای عربستان ممکن است تنها تا اندازه‌ای از نگرانی‌ها بکاهد؛ چراکه فرودگاه دمام نیز هدف حمله قرار گرفته است.
این گزارش هشدار می‌دهد که تداوم حملات به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی می‌تواند تلاش‌های عربستان برای متنوع‌سازی اقتصاد و کاهش وابستگی به منابع سنتی درآمد را با اختلال مواجه کند. به این ترتیب، ریاض با این مسئله روبه‌روست که ادامه جنگ می‌تواند به همان برنامه‌های اقتصادی آسیب بزند که برای تحقق آن‌ها به ثبات و جذب سرمایه خارجی نیاز دارد.
حملات به فرودگاه ریاض و پرسش‌ها درباره کارآمدی پدافند هوایی
اکونومیست در بخش دیگری از گزارش خود به حملات اخیر علیه فرودگاه ریاض پرداخته و نوشته است که در حمله ۱۰ اکتبر، دست‌کم ۱۳ نفر کشته و ۳۰۹ نفر زخمی شدند که حال برخی از آن‌ها وخیم گزارش شده است.
بر اساس روایت شاهدانی که این نشریه به آن‌ها استناد کرده، موشک‌ها به ترمینال شماره ۳، محل انجام پروازهای داخلی، اصابت کردند و بخشی از سقف آن فروریخت. هنگام انتشار گزارش، فرودگاه بیش از ۲۴ ساعت تعطیل مانده بود و زمان بازگشایی آن به‌طور رسمی مشخص نشده بود.
این نشریه همچنین گزارش داد که حمله دیگری در ۱۱ اکتبر ترمینال شماره ۴ را هدف قرار داد و موجب آتش‌سوزی شد. در حمله‌ای دیگر در ۸ اکتبر نیز سه نفر کشته شدند و یک فروند هواپیمای متعلق به شرکت هواپیمایی دولتی عربستان از بین رفت.
ادامه فعالیت فرودگاه با وجود حملات قبلی و لغو گسترده پروازها، تصمیمی بود که به نوشته اکونومیست با انتقادهایی در پایتخت روبه‌رو شده است.
این حملات همچنین پرسش‌هایی درباره کارآمدی سامانه‌های پدافندی پاتریوت و تاد ساخت آمریکا مطرح کرده‌اند. به نوشته این نشریه، دلایل ناکامی در رهگیری حملات همچنان روشن نیست، اما نگرانی‌هایی درباره کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر در پی ماه‌ها درگیری منطقه‌ای وجود دارد.
حمایت خارجی لزوماً به پیروزی قاطع عربستان منجر نمی‌شود
بر اساس گزارش اکونومیست، ریاض برای دریافت حمایت بیشتر به شرکای بین‌المللی خود متوسل شده و به توافق دفاع متقابلی استناد کرده است که در ماه اوت با پاکستان و ترکیه امضا شد.
طبق این گزارش، پاکستان چند هزار نیروی نظامی اعزام کرده، اما اعلام کرده است که این نیروها در نبردهای داخل یمن مشارکت نخواهند کرد. انگلیس نیز یک هواپیمای سوخت‌رسان هوایی فرستاده و فرانسه متعهد شده است برای حفاظت از یکی از بنادر مهم نفتی عربستان در دریای سرخ، نیروهایی در اختیار این کشور قرار دهد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش‌تر بارها درخواست‌های عربستان برای حملات هوایی مستقیم آمریکا علیه مواضع نیروهای مسلح یمن را رد کرده بود؛ هرچند پس از حمله به فرودگاه ریاض، احتمال بازنگری در این موضع را مطرح کرد.
با این حال، ارزیابی اکونومیست نشان می‌دهد که چنین حمایت‌هایی نیز بعید است به شکست قاطع نیروهای مسلح یمن منجر شود.
مذاکره؛ مسیری همراه با امتیازهای دشوار
در مقابل ادامه عملیات نظامی، مسیر مذاکره نیز برای عربستان بدون هزینه نخواهد بود. اکونومیست پیش‌بینی کرده است که نیروهای مسلح یمن در هرگونه توافق احتمالی، خواستار امتیازهای اقتصادی، پایان محاصره هوایی یمن از سوی عربستان و پذیرش مطالبات دیگری خواهند شد.
این وضعیت، ریاض را با انتخابی دشوار روبه‌رو کرده است: ادامه عملیات نظامی می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و امنیتی را افزایش دهد و اهداف توسعه‌ای عربستان را تضعیف کند؛ در حالی که دستیابی به توافق نیز احتمالاً مستلزم پذیرش امتیازهایی خواهد بود که عربستان تاکنون نتوانسته است با اتکا به قدرت نظامی از آن‌ها اجتناب کند.
بر اساس جمع‌بندی این گزارش، تشدید جنگ نه‌تنها چشم‌انداز دستیابی عربستان به پیروزی نظامی قاطع را مبهم نگه داشته، بلکه برنامه‌های اقتصادی این کشور را نیز در معرض فشار قرار داده است؛ شرایطی که تصمیم‌گیری درباره ادامه جنگ یا حرکت به سمت توافق را برای ریاض دشوارتر می‌کند.