جنگ ایران و آمریکا بازار سوخت آمریکا را دوپاره کرد؛ گازوئیل گران، نفت خام ارزان

به گزارش گزارشِ هنر، افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا در پی اختلال در عرضه جهانی سوخت ناشی از جنگ ایران و آمریکا، دولت این کشور را با فشار فزاینده برای مدیریت بازار سوخت مواجه کرده است؛ در حالی که همزمان احتمال ممنوعیت صادرات گازوئیل، قیمت نفت خام آمریکا را نسبت به نفت برنت کاهش داده و می‌تواند پیامدهای متفاوتی برای قیمت بنزین و گازوئیل داشته باشد.

قیمت گازوئیل آمریکا در هفته جاری به رکورد ۶.۵۲۸ دلار به ازای هر گالن رسید. رویترز گزارش داده است که از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا در فوریه، قیمت گازوئیل در این کشور به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته و رشد آن از افزایش قیمت بنزین بیشتر بوده است.

جنگ همچنین بازار جهانی سوخت را با اختلال مواجه کرده است؛ به‌ویژه آنکه بخشی از عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی خاورمیانه تحت تأثیر محدودیت‌های حمل‌ونقل و وضعیت تنگه هرمز قرار گرفته است. آمریکا که بزرگ‌ترین صادرکننده گازوئیل جهان محسوب می‌شود، در این شرایط بخشی از کمبود ایجادشده در بازار جهانی را جبران کرده است.

نفت آمریکا ۱۲ دلار ارزان‌تر از برنت

در چنین شرایطی، صحبت درباره احتمال ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا باعث شده فاصله قیمت نفت خام این کشور با نفت برنت افزایش یابد.

بر اساس داده‌های LSEG، نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) روز پنجشنبه تا ۱۲.۰۲ دلار در هر بشکه پایین‌تر از برنت معامله شد؛ بیشترین فاصله از ماه مه تاکنون. دلیل اصلی این روند آن است که بازار انتظار دارد در صورت محدود شدن صادرات گازوئیل، پالایشگاه‌های آمریکایی نتوانند تمام تولید خود را در بازارهای خارجی عرضه کنند و در نتیجه میزان فرآوری نفت خام را کاهش دهند.

در واقع، کاهش صادرات گازوئیل می‌تواند در کوتاه‌مدت عرضه این فرآورده در بازار داخلی آمریکا را افزایش دهد، اما اگر مخازن سوخت پر شوند، پالایشگاه‌ها ناچار خواهند شد میزان خرید و فرآوری نفت خام را کاهش دهند. وود مکنزی برآورد کرده است که در چنین شرایطی میزان فرآوری نفت خام پالایشگاه‌های آمریکا می‌تواند بیش از ۲ میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند.

چرا جنگ ایران قیمت گازوئیل آمریکا را بالا برد؟

افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا تنها به سیاست صادراتی این کشور مربوط نیست. اختلال در عرضه جهانی انرژی پس از آغاز جنگ ایران و آمریکا، هزینه تأمین و حمل‌ونقل سوخت را افزایش داده است.

گازوئیل نقش مهمی در اقتصاد آمریکا دارد و بخش بزرگی از مصرف آن در حمل‌ونقل کالا استفاده می‌شود. افزایش قیمت این سوخت در نتیجه هزینه حمل‌ونقل، تولید و توزیع کالا را بالا می‌برد و در نهایت می‌تواند به افزایش قیمت مصرف‌کننده منجر شود. رویترز پیش‌تر گزارش داده بود قیمت گازوئیل آمریکا نسبت به یک سال قبل حدود ۷۶ درصد افزایش یافته است.

از سوی دیگر، ظرفیت پالایش آمریکا نیز محدود است. پالایشگاه‌های این کشور در سطح بالایی از ظرفیت خود فعالیت می‌کنند و افزایش سریع تولید گازوئیل برای جبران کمبود بازار دشوار است. همین مسئله باعث شده افزایش تقاضا یا اختلال در عرضه جهانی، اثر بیشتری بر قیمت داخلی سوخت داشته باشد.

ممنوعیت صادرات؛ راه‌حل یا مشکل جدید؟

دولت آمریکا اکنون در حال بررسی راه‌هایی برای کنترل قیمت گازوئیل است. دونالد ترامپ از ایده ممنوعیت صادرات گازوئیل حمایت کرده، اما کاخ سفید گزارش‌های مربوط به آماده‌سازی برای ممنوعیت ۹۰ روزه صادرات را رد کرده است.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا نیز گفته است ممنوعیت صادرات لزوماً نمی‌تواند قیمت‌های بالا را کنترل کند. در همین حال، دولت آمریکا در حال بررسی کاهش داوطلبانه صادرات با همکاری پالایشگاه‌هاست.

بازار نیز نسبت به پیامدهای چنین تصمیمی هشدار داده است. ممنوعیت صادرات می‌تواند در کوتاه‌مدت عرضه گازوئیل در بازار داخلی آمریکا را افزایش دهد، اما در صورت پر شدن مخازن، پالایشگاه‌ها مجبور به کاهش تولید خواهند شد.

این کاهش تولید به معنای کاهش تقاضای پالایشگاه‌ها برای نفت خام است و می‌تواند قیمت WTI را بیشتر تحت فشار قرار دهد. از سوی دیگر، کاهش تولید فرآورده‌های نفتی ممکن است در ادامه قیمت بنزین و حتی گازوئیل را دوباره افزایش دهد.

هزینه جنگ برای بازار سوخت آمریکا

جنگ ایران و آمریکا از یک سو با کاهش و اختلال در عرضه جهانی انرژی، قیمت فرآورده‌های نفتی در آمریکا را بالا برده و از سوی دیگر با افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه، صادرات و واردات نفت را دشوارتر کرده است.

همزمان، امید به کاهش تنش میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر موجب کاهش قیمت نفت جهانی شده است؛ به‌طوری که روز جمعه قیمت برنت حدود ۲ درصد کاهش یافت و به ۱۰۴.۳۲ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت WTI با افت ۲.۳ درصدی در سطح ۹۲.۴۱ دلار قرار گرفت. رویترز دلیل این کاهش را افزایش امیدها به مسیر دیپلماتیک برای پایان جنگ و همچنین نگرانی درباره تقاضا و صادرات سوخت آمریکا عنوان کرده است.

در مجموع، بازار انرژی آمریکا اکنون با تناقضی روبه‌رو است: جنگ، گازوئیل و هزینه سوخت را برای مصرف‌کننده آمریکایی گران کرده، اما همزمان افزایش هزینه‌های صادرات و احتمال محدود شدن صادرات فرآورده‌های نفتی، نفت خام آمریکا را نسبت به برنت ارزان‌تر کرده است.