این نوع پلاستیک رایج می‌تواند باعث بیماری کبد چرب شود!

به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Science Advances، محققان دانشگاه A&M تگزاس کشف کردند که میکروپلاستیک‌های پلی‌اتیلن می‌توانند در بیماری کبد چرب نقش داشته باشند و در صورت ترکیب با رژیم غذایی ناسالم، اثرات بالقوه بدتری داشته باشند. حتی تعجب ‌آورتر اینکه، این پلاستیک پرکاربرد قبلاً نسبتاً بی‌ضرر تلقی می‌شد.

میکروپلاستیک‌ها تقریباً در هر گوشه‌ای از محیط زیست پخش شده‌اند. این ذرات ریز پلاستیکی در آب اقیانوس، آب آشامیدنی و حتی درون بدن انسان یافت شده‌اند. اگرچه وجود آنها به خوبی مستند شده است اما دانشمندان هنوز در تلاشند تا بفهمند که قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آنها چه معنایی برای سلامت انسان دارد.

پلی اتیلن تقریباً یک سوم تولید پلاستیک در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد. این ماده در بسیاری از محصولات روزمره، از جمله بسته‌بندی‌های مواد غذایی، ظروف نگهداری، بسته‌بندی‌های پلاستیکی و پوشش لیوان‌های نوشیدنی استفاده می‌شود. با وجود استفاده گسترده از آن، دانشمندان در مقایسه با سایر انواع میکروپلاستیک‌ها، توجه نسبتاً کمی به اثرات بالقوه آن بر کبد داشته‌اند.

میکروپلاستیک‌های رایج ممکن است در بیماری کبد چرب نقش داشته باشند

برای بررسی اثرات احتمالی پلی‌اتیلن بر سلامت، محققان بررسی کردند که آیا قرار گرفتن در معرض این پلاستیک رایج می‌تواند بیماری کبد چرب را تشدید کند یا خیر.

این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که چربی بیش از حد در داخل سلول‌های کبد تجمع می‌یابد. طبق گفته بنیاد کبد آمریکا، تقریباً 25 درصد از مردم در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و آن را به یک نگرانی عمده در مورد سلامت جهانی تبدیل می‌کند.

محققان کشف کردند که قرار گرفتن در معرض پلی‌اتیلن، حتی بدون تأثیر اضافی رژیم غذایی ناسالم، شاخص‌های بیماری کبد چرب را افزایش می‌دهد. هنگامی که پلاستیک با رژیم غذایی غنی از چربی، فروکتوز و کلسترول ترکیب شد، علائم بیماری کبد شدیدتر شد.

این نتایج نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض آلاینده‌های محیطی و عادات غذایی نامناسب ممکن است اثرات مضر یکدیگر را تقویت کرده و به طور بالقوه آسیب کبدی را بدتر کنند.

افرادی که رژیم غذایی غربی‌تری دارند، از جمله غذاهایی مانند برگرها و نوشابه‌ها، اگر در معرض پلی‌اتیلن نیز قرار بگیرند، ممکن است شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری کبد چرب داشته باشند.

این نتایج به ویژه غیرمنتظره بود زیرا پلی‌اتیلن به طور سنتی به عنوان یک ماده نسبتاً بی‌اثر از نظر بیولوژیکی در نظر گرفته می‌شد. به عبارت دیگر، دانشمندان عموماً احتمال تعامل آن با سیستم‌های بیولوژیکی را کمتر از مواد واکنش‌پذیرتر می‌دانستند.

با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهد که پلی‌اتیلن ممکن است بر عملکرد کبد به روش‌هایی که قبلاً نادیده گرفته شده بود، تأثیر بگذارد. اثرات آن هم به طور مستقل و هم در کنار عوامل خطر رژیم غذایی ظاهر شد و سوالات مهمی را در مورد چگونگی تعامل این پلاستیک رایج با متابولیسم بدن و مکانیسم‌های محافظتی مطرح کرد.

دانشمندان مشخص می‌کنند که چگونه میکروپلاستیک‌ها بر کبد تأثیر می‌گذارند

درک محل و چگونگی ایجاد تغییرات بیولوژیکی توسط پلی‌اتیلن می‌تواند به توضیح نقش بالقوه آن در بیماری کبد کمک کند.

برای بررسی دقیق‌تر این اثرات، تیم دانشگاه تگزاس A&M با دانشمندان دانشگاه اوکلاهما همکاری کرد و از تکنیک قدرتمندی به نام رونویسی فضایی استفاده کرد.

این فناوری به محققان اجازه می‌دهد تا فعالیت ژن را مطالعه کنند و در عین حال اطلاعات مربوط به محل قرارگیری سلول‌های منفرد در یک بافت را حفظ کنند. دانشمندان به جای اندازه‌گیری ساده فعال بودن ژن‌ها، می‌توانند دقیقاً محل وقوع تغییرات بیولوژیکی را شناسایی کنند

با استفاده از این رویکرد، تیم تحقیقاتی نواحی آسیب کبدی مرتبط با قرار گرفتن در معرض پلی‌اتیلن را نقشه‌برداری کرده و مسیرهای مولکولی را شناسایی کردند که ممکن است به توضیح این اثرات کمک کند.

یکی از یافته‌های مهم شامل PPAR-alpha، پروتئینی است که به تنظیم متابولیسم چربی در کبد کمک می‌کند. محققان دریافتند که پلی‌اتیلن این پروتئین را فعال می‌کند، که نشان می‌دهد نقش مهمی در پاسخ کبد به میکروپلاستیک‌ها دارد.

آنها همچنین ANXA2، ژنی مرتبط با ترمیم بافت را به عنوان یکی دیگر از عوامل احتمالی در روند بیماری شناسایی کردند.

این اکتشافات در کنار هم، تصویر دقیق‌تری از چگونگی تداخل پلی‌اتیلن با عملکردهای طبیعی کبد، از جمله مکانیسم‌های دخیل در محافظت و ترمیم بافت آسیب‌دیده، ارائه می‌دهند.

محققان معتقدند که درک این مسیرهای بیولوژیکی در نهایت می‌تواند به محققان در شناسایی درمان‌های بالقوه‌ای کمک کند که اثرات مضر قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیک‌ها را کاهش می‌دهند.

آیا میکروپلاستیک‌ها می‌توانند به آسیب جدی‌تر کبد منجر شوند؟

اگرچه یافته‌ها، ارتباط ناشناخته قبلی بین پلی‌اتیلن و بیماری کبد چرب را نشان می‌دهند، اما چندین سوال مهم همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند.

محققان قصد دارند بررسی کنند که آیا قرار گرفتن در معرض پلی‌اتیلن می‌تواند به اشکال پیشرفته‌تر بیماری کبد از جمله فیبروز، کمک کند یا خیر. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که آسیب مکرر یا مداوم کبد منجر به تجمع بافت اسکار می‌شود که می‌تواند در توانایی عملکرد صحیح اندام اختلال ایجاد کند.

این تیم همچنین قصد دارد سایر فرآیندهای مولکولی دخیل در پاسخ کبد به پلی‌اتیلن را بررسی کند. یکی از تمرکزهای ویژه، تعیین این موضوع خواهد بود که آیا هدف قرار دادن مسیر PPAR-alpha می‌تواند به محافظت از کبد در برابر آسیب‌های مرتبط با میکروپلاستیک کمک کند یا خیر.

این مطالعه پیشگامانه نشان می‌دهد که پلی‌اتیلن می‌تواند در بیماری کبد چرب نقش داشته باشد و استفاده از ترانسکریپتومیکس فضایی دقیقاً محل آسیب در کبد را مشخص کرده است. سایر میکروپلاستیک‌ها نیز ممکن است برای کبد مضر باشند و قطعاً باید سایر دسته‌های میکروپلاستیک را نیز بررسی کرد.

این یافته‌ها به نگرانی‌های فزاینده در مورد عواقب احتمالی میکروپلاستیک‌ها بر سلامت می‌افزاید؛ اگرچه تحقیقات بیشتری برای تعیین چگونگی تبدیل این مشاهدات تجربی به مواجهه روزمره انسان با آنها مورد نیاز است.

از نظر محققان، این کشف نشان می‌دهد که چرا دانشمندان هنگام بررسی بیماری‌های مزمن باید فراتر از عوامل خطر آشنا مانند رژیم غذایی را در نظر بگیرند. با ادامه تحقیقات، درک چگونگی تعامل آلاینده‌های محیطی رایج با بدن می‌تواند عوامل ناشناخته قبلی در مشکلات سلامتی طولانی مدت را آشکار کند.