انتخابات کنگره آمریکا | باخت جمهوریخواهان چه بلایی سر ترامپ میآورد؟
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات میاندورهای آمریکا در شرایطی برگزار میشود که دونالد ترامپ با مجموعهای از چالشهای سیاسی و نظامی روبهرو است. احتمال تغییر ترکیب مجلس نمایندگان و سنا و از دست رفتن...
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات میاندورهای آمریکا در شرایطی برگزار میشود که دونالد ترامپ با مجموعهای از چالشهای سیاسی و نظامی روبهرو است. احتمال تغییر ترکیب مجلس نمایندگان و سنا و از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان در کنگره، میتواند معادلات قدرت در واشنگتن را دستخوش تغییر کند؛ موضوعی که در کنار تنشهای آمریکا با ایران، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است.
ساختار سیاسی آمریکا به رئیسجمهور اختیارات گستردهای داده است، اما این اختیارات به معنای نبود نظارت و محدودیت نیست. کنگره با در اختیار داشتن ابزارهای قانونی، از تصویب قوانین و بررسی بودجه گرفته تا تحقیق درباره عملکرد دولت و آغاز روند استیضاح، میتواند فشار قابل توجهی بر کاخ سفید وارد کند.
به نظر میرسد تغییر آرایش سیاسی کنگره میتواند به افزایش اختلافات میان جمهوریخواهان و دموکراتها منجر شود و دولت ترامپ را با چالشهای جدی در اداره امور داخلی و خارجی روبهرو کند.
انتخابات آمریکا؛ احتمال از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان
ترامپ در شرایطی به استقبال انتخابات میاندورهای میرود که احتمال تغییر موازنه قدرت در کنگره به یکی از نگرانیهای سیاسی جمهوریخواهان تبدیل شده است. در صورت پیروزی دموکراتها در مجلس نمایندگان و سنا، رئیسجمهور آمریکا با مجلسی روبهرو خواهد شد که اکثریت آن در اختیار مخالفان سیاسی او قرار دارد.
برآوردها نشان میدهد در یک سناریوی احتمالی، دموکراتها میتوانند از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا، ۵۲ کرسی را به دست آورند و جمهوریخواهان با ۴۸ کرسی در جایگاه اقلیت قرار بگیرند.
با وجود این، حتی چنین تغییری نیز میتواند پیامدهای سیاسی مهمی برای دولت ترامپ داشته باشد. دموکراتها در صورت تصاحب اکثریت هر دو مجلس، امکان بیشتری برای پیگیری طرحهای مخالف دولت، برگزاری جلسات نظارتی و تحقیق درباره عملکرد رئیسجمهور خواهند داشت.
ترامپ نیز در جایگاه رئیسجمهور از حق وتو برخوردار است، اما استفاده از این اختیار به معنای پایان اختلافات نخواهد بود و میتواند زمینه رویارویی بیشتر میان دو قوه مجریه و مقننه را فراهم کند.
آیا دموکراتها میتوانند ترامپ را برکنار کنند؟
یکی از پرسشهای مهم درباره پیامدهای تغییر ترکیب کنگره، امکان برکناری دونالد ترامپ از ریاستجمهوری است. بر اساس قانون اساسی آمریکا، مجلس نمایندگان اختیار تصویب طرح استیضاح رئیسجمهور را دارد و پس از آن، پرونده برای برگزاری دادگاه استیضاح به سنا فرستاده میشود.
با این حال، تصویب استیضاح در مجلس نمایندگان به معنای برکناری رئیسجمهور نیست. برای محکومیت و برکناری رئیسجمهور در سنا، رأی موافق دو سوم سناتورهای حاضر در جلسه لازم است.
بر همین اساس، حتی اگر دموکراتها بتوانند ۵۲ کرسی سنا را به دست آورند، این تعداد برای برکناری ترامپ کافی نخواهد بود. تحقق چنین سناریویی به همراهی شماری از سناتورهای جمهوریخواه نیز نیاز دارد.
بنابراین، تغییر اکثریت کنگره بیش از آنکه به معنای پایان فوری ریاستجمهوری ترامپ باشد، میتواند آغاز دورهای از فشارهای سیاسی و نظارتی گسترده علیه دولت او باشد.
پرونده اپستین؛ ابزار تازه فشار بر کاخ سفید؟
یکی از محورهایی که میتواند به افزایش تنش میان دموکراتها و ترامپ منجر شود، پیگیری پروندههای جنجالی و تحقیقات درباره عملکرد دولت است.
پرونده جفری اپستین نیز از جمله موضوعاتی است که مخالفان ترامپ میتوانند برای افزایش فشار سیاسی بر او دنبال کنند. درخواست ارائه اسناد، برگزاری جلسات تحقیق و پیگیری پروندههای جنجالی، میتواند بخش قابل توجهی از ظرفیت سیاسی دولت را درگیر کند. در چنین فضایی، اختلافات حزبی از رقابتهای معمول فراتر میرود و به یکی از محورهای اصلی سیاست داخلی آمریکا تبدیل میشود؛ وضعیتی که میتواند بر تصمیمگیریهای دولت در حوزه سیاست خارجی نیز اثر بگذارد.
اختلافات واشنگتن چگونه بر جنگ با ایران اثر میگذارد؟
یکی از پیامدهای احتمالی افزایش درگیریهای داخلی آمریکا، دشوارتر شدن مدیریت همزمان پروندههای داخلی و خارجی برای دولت ترامپ است.
تشدید اختلافات میان دموکراتها و جمهوریخواهان میتواند تمرکز سیاسی دولت آمریکا را از پروندههای خارجی، از جمله جنگ با ایران، منحرف کند. در چنین شرایطی، کاخ سفید ناچار خواهد بود بخش بیشتری از توان سیاسی خود را صرف پاسخگویی به مخالفان، مدیریت اختلافات کنگره و مقابله با فشارهای داخلی کند.
البته تغییر ترکیب کنگره به معنای توقف خودکار سیاستهای نظامی آمریکا نیست؛ چراکه رئیسجمهور این کشور همچنان اختیارات گستردهای در حوزه فرماندهی نیروهای مسلح و سیاست خارجی دارد. با این حال، افزایش نظارت کنگره و اختلافات سیاسی میتواند هزینه تصمیمگیریهای دولت را بالا ببرد.
از این منظر، شکاف سیاسی در واشنگتن میتواند یکی از متغیرهای اثرگذار بر روند تقابل آمریکا با ایران باشد؛ بهویژه اگر اختلافات داخلی به اندازهای گسترش پیدا کند که دولت ترامپ برای پیشبرد برنامههای خود با محدودیتهای سیاسی بیشتری روبهرو شود.
دموکراتها و جمهوریخواهان؛ اختلاف داخلی به معنای تغییر رویکرد علیه ایران نیست
نکته مهم در بررسی رقابت دو حزب اصلی آمریکا، تفاوت میان اختلافات سیاسی داخلی و رویکرد آنها در قبال ایران است.
دموکراتها و جمهوریخواهان در بسیاری از موضوعات سیاست داخلی و شیوه اداره دولت با یکدیگر اختلاف دارند، اما این اختلافات به معنای تفاوت بنیادین در رویکرد آنها نسبت به ایران نیست. هر دو حزب در دورههای مختلف از سیاستهای حمایتی آمریکا از رژیم صهیونیستی پشتیبانی کردهاند و سابقه اقدامات خصمانه علیه جمهوری اسلامی ایران در دولتهای وابسته به هر دو حزب وجود دارد.
از این رو، تغییر اکثریت کنگره را نمیتوان به معنای تغییر قطعی سیاست خارجی آمریکا دانست. آنچه اهمیت دارد، پیامدهای رقابت سیاسی دو حزب بر توان تصمیمگیری دولت و میزان تمرکز آن بر پروندههای خارجی است.
فاصله انتخابات تا آغاز به کار کنگره جدید؛ فرصت باقیمانده ترامپ
با وجود اهمیت نتایج انتخابات میاندورهای، ترکیب جدید کنگره بلافاصله پس از رأیگیری آغاز به کار نمیکند. انتخابات میاندورهای آمریکا امروز سوم نوامبر ۲۰۲۶ برگزار میشود و دوره کنگره جدید از سوم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد.
این فاصله زمانی به دولت ترامپ امکان میدهد پیش از آغاز به کار رسمی نمایندگان و سناتورهای منتخب، سیاستهای خود را در حوزههای مختلف دنبال کند. به همین دلیل، دوره انتقال قدرت و تصمیمهای کاخ سفید در قبال ایران از اهمیت ویژهای برخوردار خواهد بود.
در مجموع، انتخابات میاندورهای آمریکا تنها رقابتی برای تعیین کرسیهای مجلس نمایندگان و سنا نیست؛ بلکه میتواند به آزمونی جدی برای میزان قدرت سیاسی ترامپ تبدیل شود. تغییر احتمالی اکثریت کنگره، افزایش تحقیقات درباره عملکرد دولت و تشدید اختلافات حزبی، از جمله تحولاتی است که میتواند فضای سیاسی واشنگتن را تحت تأثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، جنگ ایران و آمریکا نیز از پیامدهای این رقابت سیاسی جدا نخواهد بود. هرچند اختلافات داخلی آمریکا به معنای توقف اقدامات نظامی این کشور نیست، افزایش فشار بر کاخ سفید میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر محاسبات و تصمیمگیریهای دولت ترامپ در ادامه تقابل با ایران باشد.