ارزیابی عملکرد نظام سلامت نباید به افزایش تخت‌های بیمارستانی محدود شود
عبدالمجید شیخی در گفت‌گو با خبرنگار ایمنا با اشاره به ضرورت بازنگری در شاخص‌های ارزیابی عملکرد نظام سلامت، بر اهمیت پیشگیری از بیماری‌ها، کاهش هزینه‌های درمان و پاسخ‌گویی مسئولان در قبال سلامت عمومی،...
عبدالمجید شیخی در گفت‌گو با خبرنگار ایمنا با اشاره به ضرورت بازنگری در شاخص‌های ارزیابی عملکرد نظام سلامت، بر اهمیت پیشگیری از بیماری‌ها، کاهش هزینه‌های درمان و پاسخ‌گویی مسئولان در قبال سلامت عمومی، اظهار کرد: نظام سلامت باید علاوه بر توسعه زیرساخت‌های درمانی، میزان موفقیت خود را در کاهش بیماری‌ها، جلوگیری از ابتلای افراد به امراض و کاهش هزینه‌های تحمیل‌شده به خانوارها نیز ارزیابی کند.
وی با اشاره به سهم هزینه‌های سلامت از مخارج خانوارها، برآورد خود را مبنای طرح این موضوع قرار داد و افزود: در سال ۱۴۰۱، بیش از ۲۲ درصد هزینه سبد خانوار به حوزه سلامت و درمان اختصاص داشته است.
کارشناس اقتصاد اسلامی، کشاورزی و امنیت غذایی با بیان اینکه کاهش ارزش پول ملی و افت قدرت خرید مردم، هزینه تأمین کالاها و خدمات را افزایش داده است، تصریح کرد: بر اساس برآوردهای ارائه‌شده، شاخص هزینه‌های خانوار از پایه ۱۰۰ در سال ۱۴۰۱ در سال ۱۴۰۵ از ۷۰۰ فراتر رفته است. همچنین در مقایسه‌ای دیگر، شاخص یک قلم هزینه با پایه ۱۰۰ در سال ۱۴۰۳ به ۴۱۲ در سال ۱۴۰۵ رسیده است.
شیخی با انتقاد از روند افزایش هزینه‌های زندگی، بخشی از این وضعیت را به سیاست‌های ارزی و عملکرد برخی بازیگران اقتصادی، از جمله بانک‌های خصوصی و واسطه‌گران، نسبت داد و با اشاره به افزایش قیمت خدمات و کالاهای پزشکی، نسبت به کاهش سهم موثر بیمه در تأمین هزینه‌های درمانی هشدار داد و گفت: افزایش پرداخت از جیب مردم می‌تواند فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کند.
ضرورت تغییر شاخص‌های ارزیابی عملکرد وزارت بهداشت
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح رویکردهای ارزیابی عملکرد در حوزه سلامت، تصریح کرد: گزارش عملکرد وزارت بهداشت نباید تنها بر افزایش تعداد تخت‌های بیمارستانی، توسعه فضای فیزیکی مراکز درمانی و افزایش شمار پزشکان و دانشجویان پزشکی متمرکز باشد؛ چراکه این شاخص‌ها به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت سلامت جامعه ارائه نمی‌کنند.
کارشناس اقتصاد اسلامی، کشاورزی و امنیت غذایی افزود: توسعه زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت‌های درمانی زمانی می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از پیشرفت نظام سلامت ارزیابی شود که با بهبود شاخص‌های سلامت عمومی، کاهش شیوع بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های درمانی خانوارها همراه باشد.
شیخی ادامه داد: در ارزیابی عملکرد مسئولان حوزه بهداشت و درمان، لازم است مشخص شود اقدامات انجام‌شده تا چه اندازه توانسته است از بروز بیماری‌ها جلوگیری کند، شمار بیماران را کاهش دهد و دسترسی مردم به خدمات پیشگیرانه و درمانی مناسب را بهبود بخشد.
کاهش بیماری‌ها و هزینه‌های درمان در کانون گزارش عملکرد
وی با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی نظام سلامت بر اساس شاخص‌های قابل سنجش، مجموعه‌ای از معیارها را برای ارزیابی عملکرد این حوزه مطرح کرد و توضیح داد: درصد و تعداد کاهش بیماران، کاهش موارد ابتلا به بیماری‌ها، کاهش هزینه‌های درمانی، میزان اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و توسعه خدمات سلامت باید در گزارش‌های عملکردی وزارت بهداشت مورد توجه قرار گیرد.
کارشناس اقتصاد اسلامی، کشاورزی و امنیت غذایی گفت: توسعه اقدامات مرتبط با جوانی جمعیت و فرزندآوری، افزایش پوشش خدمات مربوط به مادران و ارتقای خدمات مرتبط با سلامت خانواده را از دیگر محورهایی دانست که باید در ارزیابی عملکرد نظام سلامت لحاظ شود.
شیخی توجه به شاخص‌های سلامت رژیم غذایی و بررسی روند مصرف داروهای شیمیایی را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: لزوم ارزیابی میزان موفقیت برنامه‌های سلامت در ارتقای کیفیت زندگی مردم ضروری است.
مسئولیت جامعه پزشکی در پیشگیری و ارتقای سلامت عمومی
وی با اشاره به مسئولیت حرفه‌ای و اجتماعی فعالان حوزه سلامت، افزود: مسئولیت بهبود وضعیت سلامت جامعه تنها بر عهده دستگاه‌های اجرایی نیست و جامعه پزشکی، پزشکان طب سنتی و متخصصان طب جدید نیز در زمینه پیشگیری از بیماری‌ها، افزایش آگاهی عمومی و اصلاح الگوهای مرتبط با سلامت نقش مهمی دارند.
کارشناس اقتصاد اسلامی، کشاورزی و امنیت غذایی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان گروه‌های مختلف پزشکی تصریح کرد: تحقق رویکرد پیشگیری‌محور در نظام سلامت، نیازمند همکاری متخصصان، تقویت اقدامات آموزشی و توسعه برنامه‌هایی است که بتواند از تحمیل هزینه‌های غیرضروری درمان به مردم جلوگیری کند.
شیخی خواستار توجه بیشتر به ظرفیت‌های جامعه اطبای طب سنتی و اسلامی و تقویت انسجام میان فعالان این حوزه شد و گفت: مسئولیت‌پذیری در قبال سلامت مردم را ضرورتی شرعی، قانونی، انسانی و اجتماعی است.
پاسخ‌گویی مسئولان؛ فراتر از آمار توسعه زیرساخت‌ها
وی با تاکید بر اینکه ارزیابی نظام سلامت باید بر اساس نتایج ملموس اقدامات انجام‌شده در زندگی مردم صورت گیرد و صرف افزایش ظرفیت‌های فیزیکی و نیروی انسانی نمی‌تواند معیار کافی برای سنجش موفقیت این نظام باشد، اظهار کرد: بر اساس این دیدگاه، توجه هم‌زمان به توسعه خدمات درمانی، پیشگیری از بیماری‌ها، کاهش هزینه‌های پرداختی خانوارها، ارتقای سلامت تغذیه و بهبود شاخص‌های سلامت عمومی می‌تواند زمینه ارزیابی دقیق‌تر عملکرد دستگاه‌های مسئول را فراهم کند.
کارشناس اقتصاد اسلامی، کشاورزی و امنیت غذایی با تاکید بر ضرورت مطالبه‌گری جامعه پزشکی و افزایش پاسخ‌گویی مسئولان در قبال نتایج برنامه‌های سلامت، خاطرنشان کرد: انسجام بیشتر میان متخصصان طب سنتی و طب جدید را از الزامات تقویت رویکرد پیشگیری‌محور در نظام سلامت است.