آخرین وضعیت انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶ | افت کرسی‌های لیکود و بن‌بست ائتلافی نتانیاهو
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات پارلمانی اسرائیل امروز در شرایطی برگزار می‌شود که بنیامین نتانیاهو برای حفظ جایگاه خود با رقابتی دشوار روبه‌رو است. تازه‌ترین نظرسنجی‌های منتشرشده در رسانه‌های اسرائیلی...
به گزارش گزارشِ هنر، انتخابات پارلمانی اسرائیل امروز در شرایطی برگزار می‌شود که بنیامین نتانیاهو برای حفظ جایگاه خود با رقابتی دشوار روبه‌رو است. تازه‌ترین نظرسنجی‌های منتشرشده در رسانه‌های اسرائیلی نشان می‌دهد حزب لیکود در مقایسه با هفته‌های گذشته با افت کرسی مواجه شده و مخالفان نتانیاهو نیز با وجود پیشتازی در بخشی از برآوردها، هنوز مسیر روشنی برای تشکیل کابینه در اختیار ندارند.
انتخابات امروز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۵ آبان ۱۴۰۵، برای تعیین ترکیب کنست، پارلمان ۱۲۰ کرسی اسرائیل، برگزار می‌شود. در این رقابت، ۳۸ حزب و فهرست انتخاباتی برای ورود به پارلمان تلاش می‌کنند؛ اما عبور از حدنصاب انتخاباتی ۳.۲۵ درصدی و دستیابی به کرسی‌های بیشتر، به‌تنهایی برای تشکیل دولت کافی نیست. هر جریان سیاسی برای تشکیل کابینه به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد؛ شرطی که در شرایط کنونی به مهم‌ترین مانع پیش روی هر دو بلوک تبدیل شده است.
آخرین نظرسنجی انتخابات اسرائیل؛ لیکود از نتانیاهو فاصله می‌گیرد
بررسی ۱۰ نظرسنجی منتشرشده در رسانه‌های اسرائیلی از ۲۷ مهر تا یکم آبان نشان می‌دهد حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در بیشتر برآوردها با چالش روبه‌رو است. در حالی که میانگین کرسی‌های این حزب در هفته‌های گذشته حدود ۲۰ تا ۲۲ کرسی برآورد می‌شد، در برخی نظرسنجی‌های جدید این رقم به ۱۷ کرسی کاهش یافته است؛ هرچند در برخی دیگر، از جمله نظرسنجی‌های رسانه‌های نزدیک‌تر به نتانیاهو، اعداد بالاتری نیز دیده می‌شود.
در سوی مقابل، حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، در شماری از نظرسنجی‌ها جایگاه نخست را به دست آورده و حدود ۲۲ تا ۲۴ کرسی برای آن پیش‌بینی شده است. با این حال، فاصله این حزب با اکثریت پارلمانی همچنان زیاد است و پیروزی احتمالی آن در رقابت حزبی، به‌خودی‌خود به معنای تشکیل دولت جدید نخواهد بود.
تفاوت میان نتایج نظرسنجی‌ها نیز قابل توجه است. برخی رسانه‌ها از وضعیت بهتر ائتلاف نتانیاهو خبر می‌دهند، اما برآوردهای دیگر از پیشتازی بلوک مخالفان حکایت دارند. همین اختلاف‌ها، پیش‌بینی ترکیب نهایی کنست و امکان تشکیل کابینه را دشوار کرده است.
رقابت دو بلوک اصلی؛ چرا هیچ‌کدام اکثریت ندارند؟
در یک سوی رقابت، ائتلاف حامی نتانیاهو با محوریت حزب لیکود قرار دارد. احزاب راست‌گرای «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بن‌گویر و «صهیونیسم مذهبی» به رهبری بتسلئیل اسموتریچ، در کنار دو حزب مذهبی حریدی، یعنی شاس و یهودیت متحد توراتی، از اجزای اصلی این جریان هستند.
در سوی دیگر، بلوک مخالفان نتانیاهو قرار دارد که حزب یاشار، فهرست انتخاباتی «با هم» با محوریت نفتالی بنت و یاییر لاپید، حزب دموکرات‌ها به رهبری یاییر گولان و حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن را در بر می‌گیرد.
برآوردهای بیشتر نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد هیچ‌یک از این دو بلوک به‌تنهایی توان دستیابی به ۶۱ کرسی را ندارد. حتی در برخی نظرسنجی‌ها که وضعیت بهتری برای ائتلاف نتانیاهو پیش‌بینی شده، شمار کرسی‌های این جریان همچنان کمتر از حدنصاب تشکیل کابینه است.
از این رو، نتیجه انتخابات تنها به تعداد کرسی‌های احزاب بزرگ وابسته نیست؛ موضع احزاب کوچک و توانایی رهبران جریان‌های سیاسی برای جلب حمایت آنها نیز می‌تواند نتیجه نهایی را تغییر دهد.
نقش احزاب کوچک در سرنوشت انتخابات اسرائیل
احزاب کوچک در انتخابات پیش‌روی اسرائیل می‌توانند به یکی از عوامل تعیین‌کننده تبدیل شوند. بر اساس قانون انتخابات، احزابی که کمتر از ۳.۲۵ درصد آرای معتبر را کسب کنند، وارد کنست نمی‌شوند و کرسی‌های احتمالی آنها میان احزاب واجد شرایط توزیع می‌شود. به همین دلیل، عبور یا ناکامی یک حزب کوچک از حدنصاب می‌تواند موازنه میان دو بلوک را تغییر دهد.
منصور براتی، پژوهشگر مسائل اسرائیل، در تحلیل این رقابت به نقش احزاب کوچک، از جمله جریان‌های نزدیک به عوفر وینتر و فهرست انتخاباتی مرتبط با یوآز هندل و یارون زلیخا، اشاره کرده است. وضعیت این جریان‌ها در نظرسنجی‌ها نوسان دارد و مشخص نیست در نهایت بتوانند از حدنصاب عبور کنند یا خیر.
اهمیت این مسئله به تجربه انتخابات پیشین نیز بازمی‌گردد. در انتخابات سال ۲۰۲۲، ناکامی برخی احزاب در عبور از حدنصاب، بر توزیع کرسی‌ها و موازنه نهایی اثر گذاشت و به بلوک نتانیاهو در دستیابی به اکثریت کمک کرد. در انتخابات کنونی نیز ممکن است نتیجه احزاب کوچک، حتی بدون پیوستن رسمی آنها به یکی از دو بلوک، مسیر تشکیل دولت را تغییر دهد.
مشارکت رأی‌دهندگان؛ عامل تعیین‌کننده برای نتانیاهو و مخالفان
میزان مشارکت عمومی یکی دیگر از متغیرهای مهم انتخابات اسرائیل است. به گفته براتی، افزایش مشارکت در مناطق شهری مانند تل‌آویو و حیفا می‌تواند موقعیت مخالفان نتانیاهو را بهبود دهد. او با اشاره به مشارکت حدود ۷۰ درصدی در انتخابات پیشین، افزایش این رقم به بیش از ۷۵ درصد را عاملی به سود مخالفان ارزیابی کرده است.
در مقابل، مشارکت بیشتر جامعه حریدی، که احزاب اصلی آن از متحدان نتانیاهو هستند، می‌تواند به تقویت بلوک حاکم کمک کند. مشارکت جامعه عربی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا افزایش آرای احزاب عربی ممکن است هم بر تعداد کرسی‌های آنها و هم بر امکان تشکیل ائتلاف مخالفان اثر بگذارد.
با این حال، میزان مشارکت به‌تنهایی نتیجه را تعیین نمی‌کند و اثر نهایی آن به نحوه توزیع آرا، عبور احزاب از حدنصاب و ترکیب کرسی‌های کنست بستگی دارد.
احزاب عربی و معمای تشکیل کابینه آینده اسرائیل
احزاب عربی از دیگر بازیگران مهم انتخابات هستند. برآوردهای مطرح‌شده از امکان کسب مجموع ۱۲ تا ۱۶ کرسی برای جریان‌های عربی حکایت دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند در شرایط نبود اکثریت روشن، بر معادلات تشکیل دولت اثر بگذارد.
در این میان، حزب رعم به رهبری منصور عباس از همکاری با احزاب مخالف نتانیاهو برای تشکیل کابینه حمایت می‌کند. در مقابل، فهرست مشترک عربی با توجه به اختلاف‌های سیاسی و مواضع احزاب صهیونیستی درباره حقوق فلسطینیان، برای همکاری احتمالی شروط بیشتری مطرح می‌کند.
با وجود این تفاوت‌ها، افزایش فشارهای داخلی بر جامعه عربی و نگرانی از ادامه سیاست‌های راست‌گرایانه می‌تواند بر میزان مشارکت این جامعه اثر بگذارد. اگر احزاب عربی کرسی‌های بیشتری کسب کنند، امکان اثرگذاری آنها بر تشکیل کابینه افزایش می‌یابد؛ هرچند میزان همکاری آنها با مخالفان نتانیاهو به نتیجه انتخابات و شروط سیاسی دو طرف وابسته خواهد بود.
اختلاف نفتالی بنت و آیزنکوت؛ مانع یا زمینه‌ساز ائتلاف مخالفان؟
در اردوگاه مخالفان نتانیاهو نیز اختلاف بر سر رهبری دولت آینده وجود دارد. نفتالی بنت و گادی آیزنکوت هر دو از چهره‌های مهم این جریان هستند و هر کدام می‌توانند در مذاکرات پس از انتخابات برای به دست گرفتن مقام نخست‌وزیری تلاش کنند.
بنت پیش‌تر نیز نشان داده است که حاضر است در صورت فراهم بودن شرایط، برای تصدی نخست‌وزیری وارد ائتلاف شود. از سوی دیگر، افزایش احتمالی کرسی‌های حزب یاشار می‌تواند موقعیت آیزنکوت را در مذاکرات تقویت کند.
با این حال، ضرورت کنار زدن نتانیاهو ممکن است دو طرف را به توافق بر سر تقسیم قدرت یا تعیین نخست‌وزیر بر اساس نتیجه نهایی انتخابات سوق دهد. تجربه دولت ائتلافی سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ نیز نشان داده است که احزاب مخالف نتانیاهو، با وجود اختلاف‌های سیاسی، در شرایطی می‌توانند برای تشکیل دولت به توافق برسند.
بن‌بست سیاسی اسرائیل؛ آیا انتخابات دوباره برگزار می‌شود؟
محتمل‌ترین سناریو بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده، ناتوانی هر دو بلوک اصلی در دستیابی به اکثریت لازم برای تشکیل کابینه است. در چنین وضعیتی، مذاکرات برای تشکیل دولت ممکن است بدون نتیجه پایان یابد و نتانیاهو تا تعیین تکلیف سیاسی، به‌عنوان نخست‌وزیر موقت به اداره امور ادامه دهد.
در این سناریو، اگر تلاش‌ها برای تشکیل کابینه به نتیجه نرسد، زمینه برگزاری انتخابات دوباره در سال ۲۰۲۷ فراهم خواهد شد. سناریوی دیگر، تشکیل کابینه از سوی مخالفان نتانیاهو با کمک احزاب عربی است؛ چه از راه ایجاد ائتلاف اکثریت و چه با تشکیل کابینه‌ای که برای ادامه کار به حمایت بیرونی احزاب دیگر نیاز دارد.
احتمال تشکیل دولت وحدت ملی با حضور بخشی از مخالفان نتانیاهو نیز مطرح است، هرچند تحقق آن به تغییر مواضع احزاب و توافق بر سر تقسیم قدرت بستگی دارد.
در مجموع، آخرین وضعیت انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶ از رقابتی نزدیک و آینده‌ای نامطمئن برای کابینه این رژیم حکایت دارد. افت کرسی‌های لیکود، پیشتازی نسبی مخالفان و نقش احزاب کوچک، تشکیل دولت را به معادله‌ای پیچیده تبدیل کرده است. حتی اگر نتانیاهو در کسب کرسی‌های بیشتر موفق شود، بدون جلب حمایت متحدان کافی نمی‌تواند از تکرار بن‌بست سیاسی جلوگیری کند؛ همان‌طور که پیروزی احتمالی مخالفان نیز بدون توافق بر سر ائتلاف، تضمینی برای پایان نخست‌وزیری او نخواهد بود.