تلخ بیان، گیاهی سمی اما پرخاصیت

به گزارش اطلاعات آنلاین، گیاهی پایا با رویش بهاره و ایستاده است که ارتفاع آن تا یک متر می رسد. ساقه نسبتاً ضخیم و در بن کم و بیش چوبی است. ساقه و برگ ‌ها پوشیده از کرک‌ ها یا تارهای ابریشمی روی هم خوابیده هستند. برگ ‌ها شانه‌ ای، دارای ۷-۱۲ جفت برگچه بیضی هستند. تا 22 برگچه هم دیده شده است.

گل ‌ها سفید مایل به کرم رنگ و به تعداد زیاد روی گل آذین با خوشه ضخیم، استوانه ‌ای و طویل تر از برگ قرار دارند. میوه نیام کرکدار، کم و بیش خمیده و محتوی ۳ تا ۷ دانه که دیواره آن در حد فاصل دانه ‌ها به سختی فشرده شده است.

دانه ‌ها کروی یا تخم مرغی شکل به رنگ زرد تا قهوه ای کم رنگ و به ندرت تیره‌ تر هستند و حدود 4 میلی متر قطر دارند.

ساقه ‌های آن همه ساله در بهار از روی ریشه جوانه می زنند. این گیاه سمی است و به تازگی برای تولید داروهای درمان اعتیاد مورد استفاده قرار می گیرد. «دتوکسین» که فرآورده ای از این گیاه است، در کاهش علائم سندرم محرومیت از اپیوئیدها (مانند تریاک و مشتقات آن) مورد مطالعه قرار گرفته است.

در طب سنتی چین نیز کاربرد دارد. به علت وجود ترکیبات سمی به ویژه در دانه و ریشه این گیاه باید در مصرف و استفاده از آن حتماً با پزشک یا متخصص گیاه دارویی مشورت کرد.

ترکیب های فعال زیستی این گیاه دارای اثرات ضدمیکروبی، آرامبخشی، ضددرد، ضدتب، ضدالتهاب، ضدتوموری و ضدویروسی است. از عصاره این گیاه در کنترل برخی آفات نیز استفاده می شود. به دلیل خاصیت دارویی ضد باکتریایی از اهمیت بالایی برخوردار است.

تلخ بیان معمولی با نام علمی «Sophora alopecuriodes» متعلق به خانواده بقولات یا  «Fabaceae» است. در بیشتر مناطق ایران به صورت وحشی و خودرو در مزارع، باغات و نیز اطراف آبگیرها می روید.