مشکل ناترازی بنزین تنها با گران‌کردن حل ‌نمی‌شود

عبدالمجید شیخی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در واکنش به افزایش نرخ سوم بنزین اظهار کرد: بازی با نرخ انرژی، به‌ویژه بنزین و گازوئیل، با توجه به جایگاه این حامل‌ها در اقتصاد کشور می‌تواند تبعات گسترده‌ای برای سطح عمومی قیمت‌ها و معیشت مردم داشته باشد.

وی افزود: اقتصاد یک نظام پیچیده و به‌هم‌پیوسته است و هرگونه تکانه در نظام قیمت‌ها می‌تواند به سایر کالاها و خدمات سرایت کند؛ بنابراین افزایش نرخ بنزین نمی‌تواند تنها به‌عنوان تغییر قیمت یک کالای خاص بررسی شود.

این کارشناس انرژی با انتقاد از سیاست‌های ارزی و افزایش نرخ ارز ادامه داد: اگر مسئولان معتقدند قیمت بنزین پایین است و همین موضوع سبب ایجاد ناترازی شده، باید به این پرسش پاسخ دهند که چرا نرخ ارز به‌صورت مستمر افزایش پیدا کرده است، زیرا کاهش ارزش پول ملی سبب می‌شود کالاها و خدمات مختلف با افزایش قیمت روبه‌رو شود و در این شرایط، قیمت بنزین نیز از سایر قیمت‌ها عقب بماند.

شیخی تصریح کرد: درواقع بخشی از ناترازی موجود نتیجه سیاست‌هایی است که سبب افزایش سطح عمومی قیمت‌ها شده است و نمی‌توان با افزایش نرخ یک کالا، مسئله‌ای را که ریشه‌های عمیق‌تری دارد، حل کرد.

وی درباره ادعای ناترازی مصرف بنزین گفت: بخش قابل توجهی از مسئله مصرف سوخت به قاچاق بازمی‌گردد و اگر با قاچاق رسمی و غیررسمی مقابله شود، می‌توان بخش مهمی از این مشکل را مدیریت کرد.

این کارشناس مسائل اقتصادی اضافه کرد: اگر مسئله اصلی، قاچاق بنزین است، می‌توان با تقویت سازوکارهای نظارتی و اجرای قوانین مرتبط با کشف و مقابله با قاچاق، زمینه خروج غیرقانونی سوخت از کشور را کاهش داد، بنابراین نباید تمام مسئله ناترازی را تنها به پایین بودن قیمت بنزین نسبت داد.

شیخی با بیان اینکه افزایش نرخ بنزین آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر اقتصاد خواهد داشت، گفت: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هرگونه افزایش قیمت حامل‌های انرژی می‌تواند به افزایش هزینه حمل‌ونقل، تولید و توزیع منجر شود و در نهایت خود را در قیمت کالاها و خدمات نشان دهد.

وی اظهار کرد: افزایش نرخ بنزین در شرایطی که اقتصاد با تورم و فشار معیشتی روبه‌رو است، می‌تواند یک تکانه جدید در سطح عمومی قیمت‌ها ایجاد کند و فشار بیشتری بر خانوارها وارد آورد.

این کارشناس مسائل اقتصادی افزود: برای حل مسئله ناترازی انرژی باید ریشه‌های شکل‌گیری آن بررسی شود و راهکارهایی همچون کنترل قاچاق، اصلاح الگوی مصرف، بهبود بهره‌وری و مدیریت بازار ارز مورد توجه قرار گیرد، نه اینکه تنها با افزایش قیمت بنزین، صورت مسئله پاک شود.

شیخی با تشبیه اقتصاد به یک نظام به‌هم‌پیوسته گفت: همان‌طور که یک دارو پس از ورود به بدن می‌تواند بر بخش‌های مختلف آن اثر بگذارد، یک تغییر قیمتی در بخش انرژی نیز می‌تواند آثار خود را به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل کند؛ بنابراین نمی‌توان پیامدهای افزایش نرخ بنزین را محدود به جایگاه‌های سوخت دانست.