حذف ایران و حزب الله؛ محور اصلی گفت‌وگوهای دمشق با تل‌آویو؟

به گزارش اطلاعات نیوز، روزنامه صهیونیستی هاآرتص نوشت: گفت‌وگوهای میان سوریه و رژیم صهیونیستی نقطه عطفی در تحولات منطقه محسوب می‌شود؛ تلاش‌هایی که با پشتیبانی آمریکا انجام می‌گیرد و بر استان سویدا، خودمختاری دروزی‌ها و امنیت مرزها متمرکز است.

به گزارش این روزنامه، دیدار اخیر «ران درمر» وزیر امور راهبردی رژیم صهیونیستی با «اسعد الشیبانی» وزیر خارجه سوریه یک «آزمون سرنوشت‌ساز» برای مسیر روابط دمشق و تل‌آویو ارزیابی شده است؛ دیداری که برخلاف گذشته، برای نخستین بار با پوشش رسمی و گسترده خبرگزاری دولتی سوریه (سانا) همراه بود.

هاآرتص همچنین از تحرکات شدید دیپلماتیک در روزهای اخیر درباره وضعیت جنوب سوریه خبر داد و نوشت: آخرین آنها دیدار در پاریس میان درمر و الشیبانی بود که از آن به عنوان «آزمونی سرنوشت‌ساز» برای آینده روابط دمشق و تل‌آویو یاد می‌شود.

طبق این گزارش، در این نشست «تام باراک» فرستاده آمریکا نیز حضور داشت. او پس از آن به طور جداگانه با «شیخ موفق طریف» رهبر معنوی جامعه دروزی در فلسطین اشغالی دیدار کرد؛ اقدامی که در چارچوب تلاش‌های گسترده‌تر واشنگتن برای ایجاد ترتیبات امنیتی جدید در جنوب سوریه صورت گرفت.

دیدار پیشین در ژوئیه

به نوشته هاآرتص، پیش از این نیز در ماه گذشته نشستی میان درمر و الشیبانی با میانجی‌گری باراک برگزار شده بود که محور آن بحث درباره ترتیبات امنیتی و فعالیت‌های نظامی رژیم صهیونیستی در خاک سوریه بود. با این حال، دیدار دو روز پیش با پوشش بی‌سابقه خبرگزاری رسمی سوریه همراه شد.

بیانیه سانا تأکید کرده است که گفت‌وگوها بر موضوعات کلیدی تمرکز داشت؛ از جمله: کاهش تنش، عدم مداخله در امور داخلی سوریه، تمدید توافق جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴ و نظارت بر آتش‌بس در منطقه سویدا.

روزنامه صهیونیستی افزود: در این بیانیه تصریح شده که این دیدارها بخشی از «تلاش‌های دیپلماتیک برای تقویت امنیت و ثبات در سوریه و حفظ وحدت و تمامیت ارضی آن» است.

خروج ایران و حزب‌الله، شرط اصلی

در همین زمینه، هاآرتص به نقل از منابع مطلع نوشت: یکی از شروط اساسی مطرح در مذاکرات، جلوگیری از استقرار حزب‌الله، نیروهای ایرانی یا هر گروهی که از نظر رژیم صهیونیستی «دشمن» محسوب می‌شود، در جنوب سوریه است.

منابع افزودند که از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در مذاکرات این است که منطقه مرزی از حضور ارتش سوریه خالی شود و به جای آن، نیروهای امنیتی بدون تجهیزات سنگین مستقر شوند؛ نیروهایی که تنها وظیفه‌شان حفظ نظم خواهد بود.

هاآرتص این گفت‌وگوها را فرصتی برای رژیم سوریه می‌داند تا کانالی مستقیم با رژیم صهیونیستی ایجاد کرده و روابط خود را با واشنگتن تقویت کند، اما هم‌زمان آن را آمیخته با چالش‌های داخلی توصیف می‌کند؛ زیرا هرگونه امتیازدهی از سوی دمشق می‌تواند از نگاه افکار عمومی نوعی «خیانت» تلقی شود و مشروعیت حکومت را تهدید کند.

بر اساس گزارش این روزنامه، نزدیکان «باراک» گفته‌اند که ایالات متحده همچنان از هر تلاشی که به ثبات پایدار میان رژیم صهیونیستی و همسایگانش بینجامد حمایت خواهد کرد؛ موضعی که با چشم‌انداز «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور پیشین آمریکا برای یک خاورمیانه «باثبات و شکوفا» همسو است.

گفت‌وگوی آمریکا و رهبران دروزی درباره خودمختاری و کمک‌رسانی

این روزنامه در ادامه نوشت: «شرع» می‌کوشد خود را به‌عنوان حامی دروزی‌ها در برابر حملات قبایل بدوی معرفی کند، در حالی که رهبران محلی دروزی این وضعیت را نوعی محاصره برای مجازات آنان و سرکوب اعتراضاتشان علیه حکومت می‌دانند؛ هم‌زمان، فشارهای داخلی و خارجی برای بررسی چارچوبی از خودمختاری در استان سویدا در حال افزایش است. دمشق این ایده را تهدیدی علیه وحدت کشور می‌داند و نگران است که چنین الگویی به مطالبات مشابه کردها در شمال‌شرق سوریه دامن بزند.

در همین چارچوب، «باراک» و «شیخ طریف» درباره ایجاد گذرگاه بشردوستانه میان سوریه و رژیم صهیونیستی برای ارسال کمک‌های بین‌المللی به جامعه دروزی سویدا گفت‌وگو کردند؛ پروژه‌ای که به گفته روزنامه، واشنگتن با دقت آن را پیگیری می‌کند.

این نشست‌ها نشان‌دهنده تلاقی منافع امنیتی آمریکا و رژیم صهیونیستی در سوریه است؛ موضوعی که می‌تواند الگویی کم‌سابقه از همکاری میان دشمنان تاریخی ایجاد کند. اما شکست در کاهش تنش‌ها می‌تواند به تشدید بحران منطقه‌ای بینجامد؛ سناریویی که نقش مورد نظر واشنگتن برای شکل دادن به نظم جدید را برجسته می‌کند، حتی در شرایطی که ترکیه نیز جاه‌طلبی‌های خود را در سوریه دنبال می‌کند.

رژیم صهیونیستی که هم‌اکنون بخشی از منطقه مرزی را در اشغال دارد، تمایلی به پذیرش مسئولیت در قبال جمعیت محلی ندارد و می‌کوشد این مسئولیت را به دولت سوریه منتقل کند.

ایجاد گذرگاه بشردوستانه میان سوریه و رژیم صهیونیستی

هسته اصلی گفت‌وگوی باراک و طریف، تنش‌های مداوم در استان سویدا بود. به گفته منابع آگاه، مهم‌ترین موضوع مورد بحث، ایجاد گذرگاه بشردوستانه میان سوریه و رژیم صهیونیستی برای تسهیل ارسال کمک‌های بین‌المللی به جامعه دروزی منطقه بود.

طرح اولیه این پروژه تدوین شده و گفت‌وگوها بر چگونگی اجرای آن تحت نظارت ایالات متحده متمرکز بوده است. اگر این ابتکار عملی شود، آزمونی مهم برای توانایی سوریه در همکاری عملیاتی با رژیم صهیونیستی خواهد بود.

نزدیکان باراک گفته‌اند که آمریکا از هر ابتکاری که منجر به ثبات و صلح پایدار میان رژیم صهیونیستی و همسایگانش شود، حمایت خواهد کرد. آنان افزودند این موضع با چشم‌انداز دونالد ترامپ برای خاورمیانه‌ای آباد و امن که در آن سوریه باثبات و در صلح با خود و همسایگانش از جمله با رژیم صهیونیستی باشد، همخوانی دارد.

در حالی که رژیم «شرع» مدعی است هدفش از اقدامات اخیر، حفاظت از دروزی‌های سویدا در برابر حملات قبایل بدوی است، رهبران محلی تأکید می‌کنند که در واقع این وضعیت محاصره‌ای برای مجازات دروزی‌ها و سرکوب اعتراضاتشان علیه دولت است.

در همین حال، رهبری جامعه دروزی انتظار دارد که هم رژیم صهیونیستی و هم ایالات متحده از آنها حمایت کنند، زیرا باور دارند این قدرت‌ها می‌توانند با استفاده از تمایل شرع به کسب مشروعیت بین‌المللی، او را برای تعیین تکلیف آینده سویدا تحت فشار بگذارند.