جنگی که با توافق هسته‌ای هم تمام نمی‌شود؛ نقشه بعدی آمریکا برای ایران چیست؟
عبدالزهرا سیستانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: پیش‌فرضی در ذهن ما شکل گرفته است مبنی بر اینکه آمریکا از جنگ خسارت زیادی متحمل شده و ضرباتی که به این کشور وارد کرده‌ایم، آن را در موقعیت...
عبدالزهرا سیستانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: پیش‌فرضی در ذهن ما شکل گرفته است مبنی بر اینکه آمریکا از جنگ خسارت زیادی متحمل شده و ضرباتی که به این کشور وارد کرده‌ایم، آن را در موقعیت دوراهی قرار داده است؛ درحالی‌که از نظر من، این پیش‌فرض از اساس نادرست است.
وی افزود: آمریکا و رژیم صهیونیستی هنگام آغاز این منازعه، اگرچه تصور می‌کردند ظرف سه روز یا یک هفته کار را به پایان می‌رسانند، این احتمال را نیز در محاسبات خود در نظر گرفته بودند که ممکن است به هر دلیلی به چنین نتیجه‌ای نرسند. پرسش اینجاست که چرا با وجود آگاهی از این احتمال، وارد چنین مسئله پیچیده‌ای شدند؟
کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به شرایط کنونی منازعه تصریح کرد: تا این لحظه، هژمونی آمریکا آسیب دیده است. رژیم صهیونیستی نیز با وجود آنکه در گذشته ظرف شش روز کشورهای عربی را، مورد هجوم قرار داد، اکنون با برخورداری از قدرت اتمی همچنان درگیر این منازعه است و نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند.
سیستانی ادامه داد: با وجود تمام ضرباتی که به آن‌ها وارد شده است، اگر در همین نقطه منازعه را پایان دهند، فاتحه آن‌ها خوانده خواهد شد؛ چراکه برنامه و اهداف خود را از روز نخست مشخص کرده‌اند. از این رو، ساده‌اندیشی است که بخشی از مسئولان کشور و برخی تحلیلگرانی که متأسفانه دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کنند و بعضی از آن‌ها در جایگاه تصمیم‌سازی قرار دارند، به این جمع‌بندی برسند که آمریکا گرفتار شده و شکست خورده است.
آمریکا و رژیم صهیونیستی اهداف مشترکی را دنبال می‌کنند
وی با اشاره به تصمیم آمریکا برای ورود به این منازعه گفت: ترامپ هنگام ورود به جنگ می‌دانست که قیمت نفت افزایش پیدا میکند و احتمال شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات پیش رو بسیار بالا می‌رود؛ با این حال، این تصمیم را گرفت، زیرا برای خود مأموریتی تعریف کرده است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: آمریکا و رژیم صهیونیستی از یکدیگر جدا نیستند. برخی مسئولان و کارشناسان هنوز متوجه نشده‌اند آمریکا و رژیم صهیونیستی در واقع تفاوتی با یکدیگر ندارند.
سیستانی با بیان اینکه این دو طرف در برخی مسائل راهبردی اختلاف‌نظرهایی دارند، اظهار کرد: برای نمونه، رژیم صهیونیستی به‌شدت به دنبال ایجاد هرج‌ومرج در داخل کشور ما و تجزیه ایران به هر قیمتی است؛ چراکه این موضوع از اهداف بلندمدت آن در منطقه به شمار می‌رود و بر پایه دکترین امنیت بین‌الملل و امنیت ملی این رژیم شکل گرفته است. مبنای عملکرد آن‌ها این است که هیچ کشور بزرگی نباید در منطقه وجود داشته باشد.
وی افزود: در مقابل، آمریکا به دنبال آن است که کشورها مطیع این کشور باشند؛ همانند دلسی رودریگز در ونزوئلا، بدون آنکه ساختار آن کشور فروبپاشد؛ زیرا در چنین شرایطی هزینه‌های منطقه‌ای آمریکا کاهش پیدا میکند. با این حال، تفاوت در این رویکردها مانع همکاری آن‌ها برای تحقق اهداف مشترکشان نمی‌شود. نقطه اشتراک هر دو طرف، سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی ایران است.
تحرکات نظامی آمریکا در منطقه را نمی‌توان تنها اهرمی برای فشار در مذاکرات دانست
کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در منطقه بیان کرد: حجم جابه‌جایی‌های نظامی که اکنون در منطقه جریان دارد، به هیچ عنوان تنها به معنای اعمال فشار برای به نتیجه رساندن مذاکرات نیست. همچنان در تعجبم که چند بار باید از یک سوراخ گزیده شویم؛ پیش از جنگ رمضان نیز همین مطالب مطرح می‌شد.
سیستانی ادامه داد: این میزان جابه‌جایی نیروها، انتقال تجهیزات و تدارکات لجستیکی و آماده‌سازی برای پشتیبانی، از اساس با اقدامی که تنها با هدف اعمال فشار سیاسی در مذاکرات انجام شود، تناسب ندارد؛ با این حال، برخی اصرار دارند آرزوهای خود را به جای واقعیت‌های میدانی بنشانند و خودشان باید پاسخ‌گوی این رویکرد باشند. البته برداشت من این است که با ضعف خردورزی مواجه هستیم.
وی با تأکید بر جدی بودن احتمال وقوع جنگ گفت: به نظر می‌رسد وقوع جنگ قطعی است.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل در تشریح شرایطی که می‌تواند مانع وقوع جنگ شود، توضیح داد: از نظر من، جنگ تنها در یک صورت رخ نخواهد داد و در آن شرایط نیز تنها برای چند ماه به تعویق می‌افتد؛ آن هم به این شرط که ایران تمام شروط آمریکا در زمینه هسته‌ای را بپذیرد و در واقع، برنامه اصلی خود را به دست خود و به شکلی که آمریکا بتواند آن را راستی‌آزمایی کند، نابود سازد. در چنین شرایطی، اقدام نظامی برای چند ماه به تعویق خواهد افتاد تا زمانی که گزینه بعدی، یعنی موضوع موشکی یا مسائل منطقه‌ای، روی میز قرار گیرد و آمریکا آن‌ها را مطالبه کند.
ترامپ در مسیر عقب‌نشینی با بن‌بست روبه‌رو است، نه در مسیر پیشروی
سیستانی در پاسخ به این پرسش که برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ در موقعیت دشواری قرار گرفته و نه امکان پیشروی دارد و نه می‌تواند عقب‌نشینی کند و اینکه آیا آمریکا با یک بن‌بست راهبردی روبه‌رو شده و جنگ آخرین اهرم فشار آن است، اظهار کرد: وقتی با اره می‌خواهید درخت یا چوبی را ببرید، حرکت آن تنها در یک جهت نیست؛ بلکه همان‌طور که با حرکت رو به جلو چوب را می‌برید، حرکت به سمت عقب نیز در فرایند بریدن نقش دارد. اگر ترامپ روی اره نشسته باشد، به این معناست که راه بازگشت ندارد؛ چراکه همان‌طور که اشاره کردم، عقب‌نشینی او به معنای پیروزی مطلق جمهوری اسلامی و محور مقاومت خواهد بود. با این حال، برای حرکت به جلو با مانعی روبه‌رو نیست و این مسیر را دنبال میکند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با رد این تصور که تغییر دولت در آمریکا می‌تواند شرایط را دگرگون کند، تصریح کرد: این مسئله به شخص ترامپ وابسته نیست و نباید تصور کنیم که موضوع تنها به او مربوط می‌شود و با روی کار آمدن دموکرات‌ها، شرایط منطقی‌تر خواهد شد. مسئله فراتر از این است؛ زیرا در چنین شرایطی، هژمونی آمریکا فرو خواهد ریخت.
سیستانی خاطرنشان کرد: در داخل کشور برخی تصور می‌کنند می‌توانند در برابر آمریکا به پیروزی دست پیدا کنند و دموکرات‌ها نیز با توجه به پیشینه خود و دست‌کم هشت جنگ بزرگی که در کارنامه دارند، از جمله جنگ‌هایی مانند جنگ بالکان، حاضر خواهند شد از هژمونی ایالات متحده چشم‌پوشی کنند؛ اما چنین چیزی امکان‌پذیر نیست.
وی با اشاره به جایگاه جهانی آمریکا پس از جنگ جهانی دوم گفت: آمریکا پس از جنگ جهانی دوم و در طول حدود ۸۰ سال توانسته است هم اقتصاد جهان را در اختیار بگیرد و هم بر آبراه‌های بین‌المللی و حمل‌ونقل دریایی مسلط شود. اکنون اگر این موقعیت را از دست بدهد، دیگر مسئله این نیست که در صورت وارد نشدن به جنگ چه اتفاقی رخ خواهد داد؛ بلکه موضوع اصلی، از دست رفتن جایگاه و هژمونی جهانی این کشور است.
جنگ برای آمریکا و رژیم صهیونیستی مسئله‌ای وجودی است
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به ارزیابی‌های مطرح‌شده درباره خسارات واردشده به آمریکا بیان کرد: نباید در آمار و ارزیابی‌های مربوط به جنگ اغراق کرد. آرایش نظامی کنونی ایالات متحده با آن تصویری که برخی ارائه می‌دهند و مدعی هستند آمریکا شکست خورده و به همین دلیل در حال عقب‌نشینی است، مطابقت ندارد.
سیستانی ادامه داد: البته ضرباتی که به آمریکا وارد شده، بی‌نظیر بوده است؛ اما آیا این ضربات برای منصرف کردن این کشور از ادامه جنگ کافی بوده است؟ خیر؛ زیرا آمریکا از جنگ منصرف نشده و امکان انصراف از آن را نیز ندارد.
وی با تأکید بر اینکه آمریکا امکان عقب‌نشینی از این منازعه را ندارد، گفت: این کشور در مسیر بازگشت با بن‌بست روبه‌رو است. جنگ کنونی برای آمریکا و رژیم صهیونیستی یک مسئله وجودی به شمار می‌رود. منظور من از وجودی بودن این منازعه برای آمریکا آن است که دستاوردهای این کشور پس از جنگ جهانی دوم، با عقب‌نشینی از این جنگ در معرض از دست رفتن قرار می‌گیرد.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به شرایط رژیم صهیونیستی خاطرنشان کرد: وضعیت رژیم صهیونیستی نیز روشن است و مسئله وجودی آن برای ما هم مطرح است؛ با این حال، نمی‌خواهیم این واقعیت را بپذیریم. شاید جبر زمان یا بهتر بگویم گذر زمان، این واقعیت را برای ما روشن کند که شرایط به همین شکل است.
سیستانی در پایان تأکید کرد: این جنگ دوربرگردان ندارد؛ در مسیر عقب‌نشینی، اره وجود دارد، اما در مسیر پیشروی چنین نیست و آمریکا و رژیم صهیونیستی چاره‌ای جز ادامه حرکت رو به جلو و به نتیجه رساندن اهداف خود ندارند.