هشدار: در این ساعات غذا نخورید؛ کبد چرب در کمین است!

سلامت نیوز نوشت: پژوهش جدیدی روی داده‌های نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر نشان می‌دهد غذا خوردن در ساعات پایانی شب و پس از رفتن به رختخواب، با افزایش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک و سیروز کبدی ارتباط دارد. پژوهشگران می‌گویند محدود کردن دریافت کالری به چند ساعت پیش از خواب ممکن است به حفظ سلامت کبد کمک کند.

غذا خوردن در ساعات پایانی شب مدت‌هاست با افزایش وزن ارتباط داده می‌شود؛ اما یافته‌های جدید نشان می‌دهند زمان غذا خوردن ممکن است مستقیماً با سلامت کبد نیز مرتبط باشد.

این پژوهش که داده‌های حدود ۲۰۰ هزار نفر را در سه مطالعه بررسی کرده است، نشان می‌دهد افرادی که پس از شام یا بعد از رفتن به رختخواب غذا می‌خورند، با احتمال بیشتری به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک یا سیروز کبدی مبتلا می‌شوند.

نتایج این مطالعه در نشریه علمی «Clinical Gastroenterology and Hepatology» منتشر شده است.

دکتر رابرت ویله‌چانسکی، نویسنده اصلی مطالعه از دانشگاه علوم و سلامت اورگن آمریکا، گفت: «می‌دانیم که کبد تا حد زیادی با ریتم شبانه‌روزی بدن هماهنگ است. به همین دلیل، می‌خواهیم بررسی کنیم که آیا تغییر زمان غذا خوردن، بدون تغییر ترکیب مواد غذایی مصرفی، می‌تواند به بهبود سلامت کمک کند یا خیر.»

خوردن در آخر شب چه تأثیری بر کبد دارد؟

بر اساس یافته‌های این پژوهش در جمعیت آمریکا، افرادی که غذا خوردن در ساعات پایانی شب را گزارش کرده بودند، در مقایسه با افرادی که در این ساعات غذا نمی‌خوردند، با افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی خطر ابتلا به انواع بیماری‌های کبدی مواجه بودند.

یکی از بیماری‌های مورد بررسی، «بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک» یا MASLD است؛ وضعیتی که در آن چربی در کبد تجمع پیدا می‌کند و می‌تواند در برخی افراد به آسیب‌های جدی‌تر منجر شود. سیروز کبدی نیز از پیامدهای جدی برخی بیماری‌های مزمن کبد است که با ایجاد بافت اسکار، ساختار و عملکرد طبیعی کبد را مختل می‌کند.

با این حال، همه افرادی که به کبد چرب مبتلا می‌شوند، به مراحل شدید بیماری نمی‌رسند.

ویله‌چانسکی تأکید کرد: «باید به خاطر داشت که از میان افرادی که به بیماری کبد چرب مبتلا می‌شوند، تنها بخش کوچکی به مراحل جدی بیماری، مانند سیروز کبدی، می‌رسند.»

او افزود که پیام اصلی این یافته‌ها آن است که محدود کردن دریافت کالری به چند ساعت پیش از زمان خواب ممکن است برای سلامت مفید باشد.

چرا زمان غذا خوردن اهمیت دارد؟

به گفته پژوهشگران، کبد از ریتم شبانه‌روزی بدن پیروی می‌کند؛ چرخه‌ای زیستی که بسیاری از عملکردهای بدن، از جمله خواب، ترشح هورمون‌ها و سوخت‌وساز مواد غذایی را تنظیم می‌کند.

دکتر اندرو مک‌هیل، متخصص فیزیولوژی خواب و ریتم شبانه‌روزی در دانشگاه علوم و سلامت اورگن، گفت: «بارها مشاهده کرده‌ایم که زمان انجام رفتارهای مختلف، از خواب و غذا خوردن گرفته تا ورزش، اهمیت دارد.»

او توضیح داد که غذا خوردن در طول شب، زمانی که ساعت زیستی بدن برای خواب آماده می‌شود، می‌تواند توانایی بدن برای سوخت‌وساز مؤثر مواد غذایی را کاهش دهد. این وضعیت در بلندمدت ممکن است در افزایش خطر چاقی، دیابت و اکنون، بر اساس یافته‌های جدید، مشکلات کبدی نقش داشته باشد.

علائم بیماری‌های کبدی را بشناسید

بیماری‌های کبدی انواع مختلفی دارند و برخی از آن‌ها ممکن است در مراحل اولیه هیچ علامت مشخصی ایجاد نکنند.

از جمله علائم سیروز کبدی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی و ضعف مداوم
• کاهش اشتها
• کاهش میل جنسی
• زرد شدن پوست یا سفیدی چشم‌ها
• خارش پوست
• حالت تهوع یا استفراغ

وجود این علائم لزوماً به معنای ابتلا به بیماری کبدی نیست، اما در صورت بروز علائم مداوم یا نگران‌کننده، ارزیابی پزشکی ضروری است.

خوردن شبانه و استرس؛ نگرانی دیگری برای سلامت دستگاه گوارش

پژوهشی در اوایل سال جاری میلادی، ارتباط میان استرس و خوردن میان‌وعده در ساعات پایانی شب را با مشکلات سلامت روده بررسی کرده است.

در آن مطالعه، پژوهشگران آمریکایی داده‌های بیش از ۱۱ هزار شرکت‌کننده در پیمایش ملی سلامت و تغذیه آمریکا را تحلیل کردند و ارتباطی میان این عوامل و مشکلات روده مشاهده کردند.

کارشناسان احتمال می‌دهند که ترکیب استرس و خوردن شبانه بتواند فشار بیشتری بر سلامت دستگاه گوارش وارد کند؛ با این حال، برای مشخص شدن سازوکار این ارتباط و تعیین میزان اثرگذاری هر عامل، به بررسی‌های بیشتر نیاز است.

در مجموع، یافته‌های جدید اهمیت توجه به زمان غذا خوردن را در کنار کیفیت رژیم غذایی و سایر عادت‌های مرتبط با سلامت برجسته می‌کنند. با این حال، این نتایج به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که خوردن یک میان‌وعده در آخر شب مستقیماً باعث بیماری کبدی می‌شود.