دویدن آهسته هم مغز را فعال میکند
سلامت نیوز نوشت: یک مطالعه جدید نشان میدهد حتی دویدن با سرعت بسیار پایین، آن هم برای تنها ۱۰ دقیقه، میتواند به بهبود خلقوخو و تقویت عملکردهای اجرایی مغز کمک کند. پژوهشگران دانشگاه تسوکوبا در ژاپن...
سلامت نیوز نوشت: یک مطالعه جدید نشان میدهد حتی دویدن با سرعت بسیار پایین، آن هم برای تنها ۱۰ دقیقه، میتواند به بهبود خلقوخو و تقویت عملکردهای اجرایی مغز کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه تسوکوبا در ژاپن دریافتند دویدن آهسته میتواند فعالیت بخشهایی از قشر پیشپیشانی مغز را افزایش دهد؛ ناحیهای که در تنظیم خلقوخو و عملکردهای شناختی مانند توجه و کنترل خود نقش دارد.
این مطالعه نخستین پژوهشی است که نشان میدهد حتی دویدن با کمترین شدت نیز میتواند در کوتاهمدت بر خلقوخو و عملکرد اجرایی مغز اثر مثبت داشته باشد.
نتایج این پژوهش در مجله Imaging Neuroscience منتشر شده است.
فقط ۱۰ دقیقه دویدن آهسته
پژوهشگران این آزمایش را روی ۲۴ جوان سالم انجام دادند.
شرکتکنندگان در یک جلسه، به مدت ۱۰ دقیقه روی تردمیل با سرعتی آهسته، حدود ۳ تا ۶ کیلومتر در ساعت، دویدند. میانگین ضربان قلب آنها در طول تمرین بین ۱۰۴ تا ۱۰۷ ضربه در دقیقه بود.
در جلسه دیگری، همین افراد به مدت ۱۰ دقیقه بدون فعالیت ورزشی نشستند تا نتایج دو وضعیت با یکدیگر مقایسه شود.
با وجود شدت پایین تمرین، شرکتکنندگان پس از ۱۰ دقیقه دویدن، در مقایسه با زمانی که ۱۰ دقیقه در حالت نشسته بودند، بهبود قابل توجهی در خلقوخو گزارش کردند؛ از جمله احساس هوشیاری و لذت بیشتر.
دویدن آهسته عملکرد شناختی را هم بهبود داد
پس از دویدن، عملکرد شرکتکنندگان در آزمونهایی که توجه و کنترل خود را ارزیابی میکردند نیز بهتر شد.
پژوهشگران همزمان هنگام انجام آزمونهای شناختی، تغییرات میزان هموگلوبین اکسیژندار در سطح مغز را اندازهگیری کردند.
این روش به اندازه MRI دقیق نیست، اما میتواند اطلاعاتی درباره مناطقی از مغز که هنگام انجام یک فعالیت شناختی فعالتر میشوند، ارائه دهد.
پس از دویدن، افزایش بیشتری در جریان خون غنی از اکسیژن در دو ناحیه از قشر پیشپیشانی سمت چپ مغز مشاهده شد.
قشر پیشپیشانی در عملکردهایی مانند توجه، تصمیمگیری، کنترل رفتار، برنامهریزی و تنظیم احساسات نقش دارد.
پژوهشگران پیشتر نیز دریافته بودند که ۱۰ دقیقه دویدن با شدت متوسط میتواند فعالیت قشر پیشپیشانی را افزایش دهد. مطالعه جدید نشان میدهد این اثر احتمالا محدود به ورزشهای نسبتاً شدیدتر نیست.
چرا دویدن آهسته روی مغز اثر میگذارد؟
پژوهشگران هنوز بهطور دقیق نمیدانند چه مکانیسمی باعث این تغییرات میشود.
یکی از احتمالات این است که دویدن، شبکههای عصبی خاصی را تحریک میکند که با قشر پیشپیشانی ارتباط دارند.
احتمال دیگر به حرکت سر هنگام دویدن مربوط میشود. در برخی آزمایشهای انجامشده روی جوندگان، مشخص شده است که حرکت ریتمیک سر به سمت بالا و پایین میتواند به شکل مکانیکی مغز را تحریک کند.
این فرضیه هنوز در مراحل اولیه است و مسیرهای عصبی دقیق مرتبط با اثر حرکت سر بر خلقوخو مشخص نشدهاند و به تحقیقات بیشتری نیاز دارند.
با این حال، پژوهشگران در همین مطالعه دریافتند در میان شرکتکنندگان، هرچه شتاب حرکت سر هنگام دویدن بیشتر بود، میزان احساس لذت ناشی از ورزش نیز بیشتر بود.
این عامل حدود ۱۷ درصد از تفاوت میان افراد در میزان بهبود خلقوخو را توضیح میداد.
دویدن از پیادهروی بهتر است؟
این مطالعه نمیتواند به این سؤال پاسخ دهد.
پژوهشگران در این آزمایش، دویدن آهسته را با پیادهروی مقایسه نکردند و همچنین مشخص نیست این آثار در صورت ادامه ورزش برای هفتهها یا ماهها همچنان وجود خواهند داشت یا خیر.
بسیاری از مطالعات قبلی درباره اثر ورزش کمشدت بر عملکرد شناختی، به جای دویدن روی دوچرخهسواری تمرکز کردهاند؛ زیرا کنترل شدت فعالیت روی دوچرخه آسانتر است.
اما به گفته پژوهشگران، دوچرخهسواری ممکن است حرکت ریتمیک سر را به اندازه دویدن ایجاد نکند و همین موضوع میتواند در برخی از آثار مشاهدهشده نقش داشته باشد.
محدودیتهای مهم مطالعه
پژوهشگران تأکید دارند که نتایج این مطالعه مقدماتی است.
تعداد شرکتکنندگان بسیار کم و تنها ۲۴ نفر بود و همه آنها جوان و سالم بودند. بنابراین نمیتوان نتایج را مستقیماً به سالمندان، افراد مبتلا به بیماریهای عصبی یا سایر گروههای جمعیتی تعمیم داد.
همچنین مطالعه فقط آثار کوتاهمدت یک جلسه ۱۰ دقیقهای دویدن را بررسی کرد و مشخص نیست تکرار این فعالیت در بلندمدت چه تأثیری بر سلامت مغز خواهد داشت.
با وجود این محدودیتها، نتایج نشان میدهد حتی دویدن بسیار آهسته نیز ممکن است در کوتاهمدت به بهبود خلقوخو و برخی جنبههای عملکرد اجرایی مغز کمک کند.
پژوهشگران همچنین مطرح کردهاند که دویدن ممکن است صرفاً یک فعالیت ورزشی نباشد و به دلیل ویژگیهای خاص حرکت بدن انسان هنگام دویدن، ارتباطی دیرینه با عملکرد مغز و تواناییهای شناختی داشته باشد.