حجم آب سدهای کشور چقدر است؟ / کاهش ذخایر بلندمدت سدهای اصفهان و تهران

به گزارش گزارشِ هنر، بر اساس آمار بهره‌برداری از سدهای مخزنی کشور منتهی به _ بیست‌وهشتم شهریور_ سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵، حجم آب موجود مخازن کشور به ۲۴.۶۶ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با ۱۸.۸۴ میلیارد مترمکعب مدت مشابه سال گذشته، ۳۱ درصد افزایش نشان می‌دهد و ۷ درصد بیشتر از متوسط ۱۰ ساله ۲۲.۹۶ میلیارد مترمکعبی است. بر اساس این گزارش، ورودی سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری ۴۷.۱۷ میلیارد مترمکعب ثبت شده که نسبت به ۲۸.۷۰ میلیارد مترمکعب سال گذشته ۶۴ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۴۲.۵۲ میلیارد مترمکعب ۱۱ درصد افزایش داشته است. در همین مدت، خروجی سدها به ۴۱.۲۱ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با ۳۴.۲۵ میلیارد مترمکعب سال گذشته ۲۰ درصد بیشتر و نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۴۲.۰۸ میلیارد مترمکعب، ۲ درصد کمتر است. برآیند این وضعیت، در شرایطی که درصد پرشدگی سدهای کشور ۴۷ درصد اعلام شده، تصویری از افزایش ذخایر آبی نسبت به سال گذشته و متوسط بلندمدت ارائه می‌دهد.

آخرین آمار وضعیت مخازن سدهای کشور تصویری دوگانه از شرایط آبی تهران ارائه می‌دهد؛ بخشی از سدهای این استان نسبت به سال گذشته افزایش موجودی داشته‌اند، اما مقایسه با میانگین ۱۰ ساله نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مخازن همچنان با کسری ذخیره روبه‌رو هستند.

جدول وضعیت سدهای تهران و البرز

در میان سدهای تهران و البرز، امیرکبیر با ۱۴۰ میلیون مترمکعب موجودی و ۷۸ درصد پرشدگی، بیشترین درصد پرشدگی را دارد. موجودی این سد نسبت به سال گذشته ۳۶۷ درصد افزایش یافته و ۱۸ درصد بالاتر از میانگین ۱۰ ساله قرار گرفته است.

در نقطه مقابل، سد ماملو تنها ۱۲ درصد پرشدگی دارد و موجودی آن ۷۳ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله است. این سد با وجود افزایش ۵۸ درصدی ذخیره نسبت به سال گذشته، همچنان فاصله زیادی با شرایط متوسط بلندمدت دارد.

سد لار نیز شرایط مشابهی دارد؛ این سد تنها ۵ درصد پر شده و اگرچه موجودی آن نسبت به سال گذشته ۸۲ درصد افزایش یافته، اما ۴۳ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارد.

سد طالقان با ۱۷۹ میلیون مترمکعب موجودی، بیشترین حجم ذخیره را میان سدهای تهران و البرز در این جدول دارد، اما تنها ۴۳ درصد ظرفیت آن پر است و موجودی آن ۳۱ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله گزارش شده است.

در اصفهان، وضعیت سد زاینده‌رود همچنان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های منابع آب استان محسوب می‌شود.

جدول وضعیت سدهای اصفهان

بر اساس آمار موجود، سد زاینده‌رود ۲۲۰ میلیون مترمکعب موجودی دارد و تنها ۱۸ درصد ظرفیت آن پر است.

موجودی این سد نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد افزایش یافته، اما در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله همچنان ۱۷ درصد کمتر است.

این دو شاخص در کنار یکدیگر اهمیت دارند؛ به این معنا که افزایش ذخیره نسبت به سال گذشته الزاماً به معنای بازگشت مخزن به شرایط متوسط بلندمدت نیست.

تهران و اصفهان در یک نگاه

برای مقایسه، برخی دیگر از سدهای مهم کشور نیز شرایط متفاوتی دارند:

کدام سدها همچنان شرایط ضعیف‌تری دارند؟

در میان ارقام ثبت‌شده، چند سد درصد پرشدگی بسیار پایینی دارند. دوستی و بارزو با ۲ درصد، طرق با ۳ درصد، لار و مجموعه سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان با ۵ درصد و طالقان و ساوه با ۷ درصد در پایین‌ترین سطوح پرشدگی قرار گرفته‌اند.

از نظر فاصله با میانگین ۱۰ ساله نیز دوستی و طرق با کاهش ۹۳ درصدی، ماملو با کاهش ۷۳ درصدی و پانزده خرداد و ساوه با کاهش ۷۴ درصدی، از ارقام قابل توجه جدول هستند.

در مقابل، سد خداآفرین با رشد ۲۰۱ درصدی نسبت به میانگین ۱۰ ساله بیشترین افزایش ثبت‌شده در این شاخص را دارد.

آمار مخازن سدها نشان می‌دهد وضعیت منابع آب کشور همچنان منطقه‌ای و ناهمگون است. در تهران، رشد ذخیره امیرکبیر نسبت به سال گذشته قابل توجه بوده، اما سدهایی مانند ماملو، لار، لتیان و طالقان هنوز پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارند. در اصفهان نیز زاینده‌رود با ۲۲۰ میلیون مترمکعب موجودی و ۱۸ درصد پرشدگی، با وجود رشد ۱۲ درصدی نسبت به سال گذشته، همچنان ۱۷ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارد.