جای خالی ورزش همگانی در ارتقای سلامت جامعه

داود مختاریانی: وزیر ورزش و جوانان در حاشیه بازدید از اماکن ورزشی شهر کرد درباره مشکلات ساخت ورزشگاه‌های نیمه کاره و تلاش برای واگذاری آنها به بخش خصوصی و همچنین تصمیم برای واگذاری ورزشگاه‌ها به باشگاه‌های ورزشی صحبت کرد.

از محتوای این گفتگوی دنیا مالی مشخص بود که وزارت ورزش نه تنها توانایی ساخت ورزشگاه جدید را ندارد، بلکه در تجهیز و نگهداری اماکن ورزشی فعلی هم با مشکلاتی مواجه شده است.

 دلیل وضعیت فعلی ورزش و به ویژه ورزش همگانی جایگاه اشتباه آن نزد افکار عمومی است زیرا ورزش در کشور ما به عنوان زیر مجموعه حوزه تفریح و سرگرمی شناخته می‌شود در حالی که ورزش همگانی پایه و اساس سلامت جسمی و روحی جامعه است.

در جمله معروف «پیشگیری بهتر از درمان است»، عبارت «پیشگیری» در واقع همان ورزش همگانی است که اگر در برنامه روزانه زندگی همه افراد جامعه قرار بگیرد، آمار ابتلا به بیماری‌ها کاهش می‌یابد.

این اصل در اکثر کشورهایی که به عنوان کشورهای پیشرفته شناخته می‌شوند رعایت می‌شود و دولت‌ها برای ورزش همگانی بیشتر از درمان هزینه می‌کنند زیرا به دلیل گسترش فرهنگ ورزش همگانی و بالا رفتن آمار سلامت عمومی جامعه، ابتلا به بیماری کاهش یافته و در نتیجه هزینه درمان بسیار کم می‌شود.

اثبات این ادعا بسیار ساده است. کافی است از روی نقشه نگاهی به مناطق مختلف این کشورها بکنید و تعداد اماکن ورزشی را با تعداد درمانگاه‌ها یا بیمارستان‌ها مقایسه کنید. خواهید دید که تعداد اماکن ورزشی چند برابر مراکز بهداشتی و درمانی است و چند سازمان و تشکیلات دولتی در برنامه‌ریزی برای تشویق شهروندان جهت حضور در ورزش همگانی و گسترش فرهنگ ورزش برای گنجاندن آن در برنامه روزانه زندگی تلاش می‌کنند.

هدف اصلی این تلاش‌ها دقیقاً همان پیشگیری قبل از درمان است. یعنی با سرمایه‌گذاری در حوزه ورزش و به ویژه ورزش همگانی، زمینه سلامت جسمی و روحی شهروندان را فراهم می‌کنند و آمار بیماری را کاهش می‌دهند، ضمن اینکه با همین اقدام اساسی ورزش حرفه‌ای را هم تقویت می‌کنند زیرا وقتی تعداد ورزشکاران آماتور بالا باشد، دامنه انتخاب نخبه‌های ورزشی بیشتر خواهد شد.

متاسفانه در کشور ما فرهنگ ورزش همگانی نه تنها در بین مردم بلکه حتی در بین مسئولین هم جایگاه درستی ندارد و در برنامه دولت‌ها دغدغه درمانی از دغدغه ورزشی پر رنگتر است.

برای رسیدن به سلامت عمومی در یک جامعه باید به ورزش و گسترش فرهنگ ورزش همگانی اهمیت داد. قدم اول نگاه ویژه به ورزش همگانی از سوی دولت است زیرا این امر از توان وزارت ورزش به تنهایی خارج است.

در حال حاضر فدراسیون ورزش همگانی فعال است ولی به دلیل نبودن نگاه برنامه محور و کلان به این حوزه و محدودیت بودجه و امکانات، عملاً حاصل تلاش این فدراسیون در جامعه ملموس نیست.

در واقع دولت باید به این واقعیت ایمان داشته باشد که صرف بودجه در گسترش ورزش همگانی، هزینه نیست و سرمایه‌گذاری است.

روزی که روی نقشه، تعداد اماکن ورزشی از تعداد مراکز درمانی بیشتر شد یعنی سرمایه‌گذاری روی ورزش به نتیجه رسیده و سلامت عمومی جامعه رشد کرده است و دیگر نیازی به مراکز درمانی متعدد نیست.